تاریخ انتشار : سه شنبه 18 اردیبهشت 1403 - 0:08

"محسن عبدالله پور"؛

انسان فرهیخته و خردمند چه کسی است؟

انسان فرهیخته و خردمند چه کسی است؟
همیشه فرهیخته و خردمند بودن را یک جایگاه ، رتبه ، مقام و منزلت معنوی بلند می دانیم که عده ای خاص و قلیل می توانند به آن دست یابند اما در این نوشتار می خواهیم بیان کتیم که فرهیخته و خردمند بودن رتبه و مقام نیست که شامل عده ای خاص و تعدادی کم و انگشت شمار گردد و دیگران محروم باشند ، بلکه عمل و رفتار است که هر کسی (( خواه دارای فضیلت و مقام علمی ، مهارتی و..... باشد خواه بدون سواد و فاقد مدرک تحصیلی و آموزشی باشد ))می تواند به فرهیختگی و خردمندی دست یابد.

“صبح خرد”؛”محسن عبدالله پور”؛ وقتی از انسان فرهیخته و خردمند صحبت می شود ، این تصور در ذهن تداعی می شود یک انسان فرهیخته و خردمند باید عالمی باشد که دارای علم و دانش بسیار است یا معلم، محقق ، پژوهشگر و نویسنده توانمندی باشد یا پزشکی حاذق یا مهندسی باشد که دارای مهارت های تخصصی و فنی بالایی باشد.

همیشه فرهیخته و خردمند بودن را یک جایگاه ، رتبه ، مقام و منزلت معنوی بلند می دانیم که عده ای خاص و قلیل می توانند به آن دست یابند اما در این نوشتار می خواهیم بیان کتیم که فرهیخته و خردمند بودن رتبه و مقام نیست که شامل عده ای خاص و تعدادی کم و انگشت شمار گردد و دیگران محروم باشند ، بلکه عمل و رفتار است که هر کسی (( خواه دارای فضیلت و مقام علمی ، مهارتی و….. باشد خواه بدون سواد و فاقد مدرک تحصیلی و آموزشی باشد ))می تواند به فرهیختگی و خردمندی دست یابد.

انسان فرهیخته و خردمند انسانی است که در شرایط مختلف پیامد های رفتار خود را می سنجد و سعی می کند بهترین ، موثرترین و صحیح ترین عمل و رفتار را داشته باشد.

فردی که در شرایط مختلف برای رسیدن به هدف ، موثرترین عمل و بهترین رفتار را انجام می دهد به جهت اینکه در وضعیت و موقعیت موفقیت (رسیدن به هدف ) قرار می گیرد احساس ارزشمندی می کند . انسانی که از درون به خودارزشمتدی می رسد خود را فردی با کفایت ، شایسته و موثر قلمداد می کند که این حالت موجب نشاط ، شادی و انبساط درونی می شود . فردی که رفتار های خود را مورد ارزیابی قرار می دهد و پیامدهای رفتار خود را در ترازوی سنجش قرار می دهد سعی می کند که مسئولانه رفتار کند و صحیح ترین عمل و تصمیم را انتخاب کند، این تصمیم صحیح به فرد قدرت می دهد که خود را راهبر و حرکت دهنده بداندکه کنترل سرنوشت و زندگی خود را در دست دارد.

باید یادآور شد افرادی که مسئولانه تصمیم می گیرند می دانند که صحیح ترین تصمیم لزوما آسان ترین تصمیم نیست بلکه شاید دشوارترین و پر رنج ترین باشد اما چون مسئولانه و مطابق معیار ، ارزش و اخلاق رفتار می کند و به نتایج مثبت و خواسته های مطلوب خود نزدیک می شود احساس ارزشمندی اش تقویت می شود و این فزونی احساس ارزشمندی او را به مسیر سلامت ، کفایت ، شایستگی ،لیاقت و توانمدی و توفیق هدایت می کند که روح افزا ، طربناک و شادی آفرین است.

مصادیقی را به صورت ساده ، واضح و روشن بیان می کنیم تا مسیر فرهیختگی .خردمندی بهتر شناخته شود؛

۱- دانش آموزی که مقررات مدرسه را از قبیل ( حضور به موقع در صف آغازین ، نشستن در کلاس قبل از معلم ، گوش دادن و توجه به تدریس معلم در کلاس ، انجام تکالیف محوله و …. ) فردی فرهیخته و خردمندی است که برای رشد و پیشرفت خود مسئولانه تلاش می کند .

۲- زنی (مادر ) که از فرزند مریض صعب العلاج و لاعلاج خود و زنی که از شوهر سرطانی یا سکته زده و فلج شده خود با صبوری و تاب آوری و عشق غیر قابل توصیف به بهترین نحو پرستاری و نگه داری می کنند وهیج گونه شکوه و شکایتی ندارند بلکه با رضایت تمام و با پیروی از معصوم که همان ( الحمدالله علی کل حال ) است ، محیط خانواده را سر زنده و باطراوت نگه می دارد افرادی هستند که مهربانانه ایثار را آموزش می دهند

۳- سرباز یا پلیسی که با تمام محدودیت ها و کمبودها اما با بیداری و هوشیاری تمام ، عاشقانه و با جان و دل ، از مرزها و خاک و مردم کشور بی توقع وجانانه دفاع می کند فردی است که (حب الوطن من الایمان ) را در عمل نشان می دهد.

۴- مردی (پدری ) که بعد از یک روز کار سخت و در زمان استراحت ، جهت کمک به همسر ، کارها و فعالیت های عقب مانده همسر را با رغبت و شوق انجام می دهد ، فردی است که با رفتار خود تعاون ، همکاری ، شفقت و دلسوزی به دیگران را اعلام می کند.

۵- کارمند اداره یا کارگاهی که مشاهده می کند چند روز است شیر لوله خراب است و آب از آن چکه می کند اما کسی او را تعمیر نکرده یا نمی کند در صورت مهارت فنی ، داوطلبانه و خودجوش آن را تعمیر ، تعویض و درست می‌کند فردی است که با عمل خود حفاظت و نگه داری از وسایل عمومی را آموزش می دهد.

۶- رفتگری که با دستمزد و حقوق بسیار اندک ولی با دقت وسواس گونه ، کوچه ها و جداول فاضلاب شهر را تمیز می کند فردی است که با رفتار خود ، وجدان کاری را آموزش می دهد.

۷- راننده ای که در جلوی پل پارکینگ خانه و علامت محل پارک معلولین خودروی خود را پارک نمی کند، فردی است که با عمل خود نشان می دهد که برای رفاه ، آسایش و موفقیت خود نباید حق دیگران را ضایع کرد و به دیگران بی توجه بود ، بلکه یک قانون طلایی را آموزش می دهد که ( آنچه برای خود می پسندی برای دیگران هم بپسند و آنچه برای خود نمی پسندی برای دیگران هم مپسند ).

۸- دانش آموزی که به موقع بدهی خود را به دکان و بوفه سرایدار مدرسه تسویه می کند، فردی است که وفای به عهد و رعایت حق الناس را آموزش می دهد.

۹- کارفرمایی که دستمزد کارگر روزانه خود را در پایان روز پرداخت می کند ، فردی است که با رفتار خود این فرمایش پیامبر (ص ) را که فرمودند : تا عرق کارگر خشک نشده دستمزد او را پرداخت نمایید ، آموزش می دهد.

۱۰ – کسی که صله رحم انجام می دهد و در هنگام غم و اندوه – شادی و سرور در کنار ، پشتیبان و حمایت کننده ی اقوام ، فامیل ، دوستان و همکاران است ، فردی است که همدردی ، همدلی ، شور و نشاط و امید را آموزش می دهد.

در نهایت پیام این نوشته در این خلاصه می شود که هر انسانی که در برابر واقعیت های زندگی مسوولیت پذیر باشد و بهترین رفتار و موثرترین عمل را انجام دهد و خود را در موقعیت موفقیت قرار دهد ، احساس ارزشمندی می کند و این حس خود ارزشمندی از درون به محیط بیرون ، فضای خانواده و جامعه انتقال می یابد و شهروندی موثر و مفیدی می شود که در هر موقعیت مسئولانه بهترین رفتار را انجام می دهد که در نهایت می توان نتیجه گرفت انسان فرهیخته و خردمند کسی است که خودارزیابی می کند و پیامد های رفتار خود را بررسی می کند و هر لحظه مسئولانه رفتار می کند.

سید محسن عبداله پور مشاور و درمانگر اختلالات روانی
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.