پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)

در سایه غفلت والدین و متولیان امر، کودکان و نوجوانان کشورمان دیگر مصرف کننده فضای مجازی و اینترنت نیستند، بلکه توسط این رسانه ها مصرف می شوند. متاسفانه تلفن همراه تغییر کاربری داده و برای فرزندانمان اسباب بازی و سرگرمی شده است؛ خشونت در این بازی ها حرف اول را می زند(نابود کردن، تخریب کردن، از کار انداختن، بالا بردن صدا به قصد ترساندن و …). درسایه غفلت والدین و متولیان امر، فرزندان ما تربیت می شوند که پرخاشگری کنند! از طرفی، فضای بدون سانسور مجازی، دانش آموزان را در معرض آسیب های جدی قرار داده است.

فاطمه بهرامیان؛ شیوع ناگهانی کووید-۱۹، سیستم‌های بهداشتی درمانی دنیا را با چالش‌های متعددی روبرو کرد، اما سایر حوزه‌ها از جمله حوزه تعلیم و تربیت را نیز تحت تأثیر خود قرار داد. تا قبل از شیوع کرونا، اکثر والدین سخت گیری زیادی نسبت به استفاده از تلفن‌همراه توسط فرزندانشان داشتند، اما با شیوع این بیماری و سمت‌وسو گرفتن آموزش‌های درسی به سوی فضای مجازی، این روزها تقریبا همه دانش‌آموزان تلفن همراه شخصی دارند و همه اینها در حالیست که از نظر مشاوران تحصیلی و کارشناسان تربیتی استفاده زیاد دانش‌آموزان از تلفن‌همراه و تبلت با مخاطراتی جدی برای سلامت جسم و روان آن ها همراه است. دسترسی شبانه روزی دانش آموزان به تلفن همراه و اینترنت به بهانه درس خواندن، آنها را در معرض آسیب های متعدد و گاها جبران ناپذیری قرار داده است.

به جرات می توان گفت در سایه غفلت والدین و متولیان امر، کودکان و نوجوانان کشورمان دیگر مصرف کننده فضای مجازی و اینترنت نیستند، بلکه توسط این رسانه ها مصرف می شوند. متاسفانه تلفن همراه تغییر کاربری داده و برای فرزندانمان اسباب بازی و سرگرمی شده است؛ خشونت در این بازی ها حرف اول را می زند(نابود کردن، تخریب کردن، از کار انداختن، بالا بردن صدا به قصد ترساندن و …). درسایه غفلت والدین و متولیان امر، فرزندان ما تربیت می شوند که پرخاشگری کنند! از طرفی، فضای بدون سانسور مجازی، دانش آموزان را در معرض آسیب های جدی قرار داده است.
در بررسی های نگارنده از فضای مجازی و آسیب های اجتماعی که دانش آموزان را تهدید می کند به موارد بسیار زیاد و همه گیری روبه رو شده است. دانش آموزان اعم از دختر و پسر به محتواهایی دسترسی دارند که متناسب با سن آن ها نیست و مشکلات جسمی و روحی عدیده ای برای آن ها به ارمغان آورده است.

هر چند شبکه های پیام رسان معروف از جمله اینستاگرام، تلگرام و … به دلیل جذابیت های مخرب زیاد، متناسب با سن کودکان و نوجوانان نیست ولی فاجعه آنجاست که در کنار این موارد، نرم افزارهای ارتباط جمعی دیگری وجود دارد که هنوز شناخته شده نیست (به دلیل اینکه احتمال دارد نوجوانان خواننده این مقاله باشند از ذکر آن ها خودداری میکنم)، اکثر دانش آموزان راهنمایی و دبیرستانی و پایه های سوم دبستان به بالا، با این پیام رسان ها آشنایی کامل دارند به طوری که از چند مدرسه روستا و شهر که مورد بررسی قرار گرفتند اکثر دانش آموزان درگیر مسائل و آسیب های اجتماعی جدی بودند که به مخیله والدینشان هم خطور نمی کرد.

از طرفی، دانش آموزان، دانش بیشتری در مورد فضای مجازی و تلفن های هوشمند و … دارند(اما دانش و توان خودمراقبتی ندارند)، به همین دلیل فاصله اطلاعاتی و مهارتی در استفاده از فضای مجازی، بین آنها و والدین بسیار زیاد است و بهتر است بگوییم بین آن ها شکافی عمیق ایجاد شده است و این معضل باعث شده است حتی اگر والدین قصد کنترل فرزندشان را داشته باشند با این پیام رسان ها آشنایی نداشته و فاجعه بارتر اینکه نرم افزارهایی وجود دارد که این پیام رسان های مخرب را بر روی تلفن همراه و تبلت پنهان می کنند.

سلامت جسم و روان دانش آموزان مخصوصا دانش آموزانِ دختران به طرز وحشتناکی در معرض تهدید می باشد، این افراد به کرات در فضای مجازی مورد سوءاستقاده قرار گرفته اند و مسائلی که ذکر آن ها مناسب این مطلب نیست و باید در شورای مشاورین و مسئولین پرورشی و تربیتی ذکر گردد. در کنار مشکلات جسمی ( کاهش تحرک جسمی و ورزش، بر هم خوردن تعادل خواب و بیداری و شب زنده داری های مخرب، آسیب های جدی بینایی(طبق گزارش های خودشان: میریم اتاقمون لامپ که خاموش باشه نور گوشی مشخصه و والدینمون تذکر می دهند بخاطر همین گوشی رو میبریم زیر پتو!!)، تغییر شکل اسکلت و آسیب به مهره های گردن به دلیل نشیتن نامناسب و درگیری طولانی مدت با تلفن همراه)، مشکلات روانی را نیز تجربه می کنند. حضور بیش از حد دانش‌آموزان در فضای مجازی می‌تواند اضطراب آنها را به دلیل مواجه شدن با حجم زیادی از اخبار که خیلی از آنها موثق هم نیست، بالا ببرد. از سویی ارتباط اجتماعی دانش آموزان ضعیف شده و به دلیل ارتباط نگرفتن حضوری با گروه همسالان خود، سلامت روان آنها دچار مشکل می‌شود.
به طور خلاصه، آسیب های جدی و غیرقابل جبرانی در محیط مجازی برای فرزندانمان کمین کرده است. ما باید بپذیریم فرزندانمان در فضای بی در و پیکر و بدون سانسور مجازی رها شده¬اند و خیل عظیمی از دانش آموزانمان اعم از روستایی و شهری درگیر گوشی هستند و تقریبا تمام این خطرات ذکر شده را تجربه می کنند واین در حالیست که متاسفانه حتی بعضی افراد اعتقادی به کنترل گوشی فرزند ندارند(منظور من بررسی و کنجکاوی یواشکی در گوشی دانش آموزان نیست بلکه معتقدم دانش آموز باید از تلفن همراه نیابتی استفاده کند). برای حل این معضل باید اقداماتی انجام داد از جمله:
۱. به جامعه آموزش و پرورش پیشنهاد می شود در ساعات رسمی به تدریس و ارسال تکالیف بپردازند: مدارس شیفت صبح، در تایم صبح کار کنند (۵/۷ تا ۱۲) و مدارس شیفت عصر در تایم عصر (۱۳ تا ۱۷)، این تصمیم باعث می شود والدین بتوانند گوشی دانش آموز را کنترل کنند و دسترسی شبانه روز دانش آموز به گوشی و فضای مجازی (که خود یکی از اصلیترین دلایل این بحرانهاست) محدود شود. از طرفی، چت های شبانه نیز وجود نخواهد داشت (خود شب اغوا کننده اس و وسوسه انگیز۲. دانش آموز به بهانه درس تا پاسی از شب درگیر مسائل حاشیه ای و تهدیدهاست و والدین هم فکر می کنند فرزندش درگیر درس و مشق ). در اینجا ممکن است این انتقاد وجود داشته یاشد که دانش آموز در همان زمان تدریس هم ممکن است قسمتی از وقت خود را صرف جذابیت های مخرب فضای مجازی کند، اما باید بدانیم دانش آموزی که به طور شبانه روز به فضای مجازی دسترسی دارد بیشتر در معرض این تهدیدهاست.
۲. به تمام والدبن اعم از تحصیل کرده و بدون تحصیلات توصیه می کنم و استدعا می کنم فرزندتان تلفن شخصی نداشته باشد و اصطلاحا با گوشی نیابتی درس بخوانند (گوشی و خط متعلق به یکی از والدین باشدکه معمولا مادر میشه مالکیت گوشی را داشته باشد، چون بیشتر از پدر در خانه حضور دارد). (داشتن تلفن شخصی برای دانش آموز و مالکیت او بر گوشی منشاء بسیاری از تهدیدها و بیماری های نوظهور هست تا جایی که در کشورهای توسعه یافته درمان این بیماری ها تحت پوشش رسمی بیمه قرار گرفته و هزینه های گزافی هم دارد).
۳٫ از مشاوران و صاحب نظران در عرصه آموزش مجازی استدعا می کنم در مورد فرصت ها و تهدیدهای فضای مجازی و چگونگی حل این بحران، جلسات آموزشی مجازی برگزار کنند و صدا و یا فیلم این جلسات را توسط معلمان و راهبران آموزشی در گروه های مجازی خانواده بزرگ آموزش و پروش (والدین، مربیان، مشاوران و …) ارسال کنند.
۴ از تمامی آموزگان و دبیران خواهش می کنم از تدریس در بستر شاد استقبال کنید: من واقعا نمیدانم چرا بعضی از والدین و معلمان در مقابل نرم افزارهای داخلی مقاومت نشان می¬دهند!؟ برنامه شاد را می توان روی تلفن همراه و یا تبلت نصب کرد و سپس سیم کارت را از روی گوشی برداشت؛ یعنی دانش آموز(مخصوصا ابتدایی و راهنمایی) خیلی راحت می تواند با تبلت و یا گوشی به اینترنت تلفن همراه مادر یا هر عضو دیگر در خانواده وصل شود و درسش را بخواند. وقتی تدریس معلم تمام شد اینترنت گوشی دانش آموز قطع شود. در این صورت، کودک و نوجوان ما در یک محیط سالم درس میخواند و اگه لازم باشد مجددا فیلمای دانلود شده را نگاه کند، خطری در کمینش نیست. البته در بعضی روستاها نت خیلی ضعیف هست و این بهانه ای شد تا والدین از معلمان بخواهند که تدریس و تکالیف فرزندانشان را در بستر واتساپ انجام دهند و غالبا همکاران استقبال می کنند (ولی جایی که واتساپ باز شود شاد هم میتواند فعال باشد و این بهانه ها پذیرفتنی نیست). از طرفی، خود شاد بسیاری فیلمهای استاندارد و آموزشی دارد که والدین و بعضی از همکاران از این محتواها و نحوه دانلود آن بی اطلاع هستند، بنابراین مرتفع کردن این عدم آگاهی می تواند به حل معضلات فضای مجازی که فرزندانمان را تهدبد می کند، کمک کند.
نقش والدین و تأثیر عمیق آنها بر آموزش و تربیت فرزندان ایجاب می کند که به روش های مختلف آموزش ببینند و با جدیدترین اطلاعات و منابع مربوط به مدیریت خانواده و شیوه رفتار با فرزندان آگاه گردند. استفاده از هر ابزار و وسیله جدید نیازمند آموزش قوانین و مقررات، ضوابط، تهدیدات و نظارتهای خاص آن است و بی‌نظارتی برای انسان مضر است بویژه در فضایی که تمام زوایای رفتاری افراد پنهان است. خانواده باید مراقب استفاده فرزندان خود از فضای مجازی به استثنای بخش آموزش باشند و بدانند آنها در چه موضوعاتی در این فضا سیر می‌کنند و با چه کسانی در ارتباط هستند.

اگر کمی به گذشته برگردیم تا یکسال پیش و قبل از شیوع کرونا به خانواده‌ها تاکید می‌شد برای دانش‌آموزان تلفن همراه نخرند و اگر هم به دانش‌آموزان اجازه استفاده از تلفن همراه را می‌دهند مدت زمان استفاده آنها بین نیم تا یک ساعت باشد، اما امروز به دلیل مجازی شدن آموزش‌ها دانش‌آموزان چندین ساعت در فضای مجازی حضور دارند. صاحب نظران امر معتقدند که مسوولیت خانواده و مدرسه در این شرایط طاقت فرسای کرونایی که بهداشت روان دانش‌آموزان را تحت تاثیر قرار داده بسیار سخت‌تر از ایام پیش از شیوع این ویروس در جامعه است و باید مدیریت، کنترل و نظارت های ویژه برای حل این معضل به کار بست و گرنه در آینده ای نزدیک با سونامی این رهاشدگی فرزندانمان در فضای مجازی روبرو خواهیم شد.

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)

این خبر را به اشتراک بگذارید :