رسانه ها و گفتمان های پیشا انتخاباتی / بقلم صیاد خردمند

پایگاه خبری – تحلیلی “جمانیوز”(jamanews.ir)

در جهان امروز رسانه ها سایه سنگین خود را بر نظام های سیاسی، اجتماعی گسترانیده اند و قدرت نفوذ آنها نه تنها در عرصه عمومی بلکه در کوچکترین ساحت زیسته فردی تعمیم یافته است. اما شاید هیچگاه و هیچ زمان رسانه ها تا این اندازه قدرت نداشته اند. رسانه ها به خودی خود دارای قدرت نمی باشند آنچه به آنها قدرت می بخشد توانایی تأثیر گذاری آنها له یا علیه حاکمیت می باشد. رسانه ها از یک طرف با جامعه و حوزه عمومی و از سوی دیگر با دولت و حاکمیت در ارتباط مستقیم می باشند و در نتیجه نقش واسطی می باشند میان سیاست پیشه گان و حوزه قدرت با عرصه عمومی و مردم..

در جوامع سنتی و توسعه نیافته به دلیل نبود جامعه مدنی، احزاب سیاسی و آگاهی های جمعی، رسانه ها بیش از جوامع توسعه یافته مهم و مورد توجه می باشند زیرا که باید بار سایر نهاد های مدنی که هنوز در فرهنگ سیاسی اجتماعی جامعه شکل نگرفته را به دوش کشند تا آگاهی و عقلانیت سیاسی را برای عرصه عمومی به ارمغان آورند. اما این روزها در سر و صدای پیشاانتخاباتی رسانه ها،صدای ، طبلی را کوک کرده اند که میتواند ندای مشروعیت و مشارکت سیاسی را همراه خود داشته باشد.

در روند تحول الگوی زندگی، پدیده مشارکت سیاسی به معنای پرداختن شمار زیادی از شهروندان به امور سیاسی به عنوان نقطه تلاقی در ساختار فرهنگی و سیاسی درهر جامعه ای است و به زبانی دیگر مشارکت درگیری ذهنی و عاطفی افراد در موقعیت های گروهی می باشد که آنها را برمی انگیزد تا برای رسیدن به هدفی مشترک همدیگر را یاری کنند.

با تأملی در گزاره فعلی پی می بریم که این فرصت رسانه ای علاوه بر اینکه میتواند میزان مشارکت مردم در انتخابات را به حداکثررساند همچنین در برگزاری انتخاباتی عادلانه، آگاهانه و دموکراتیک تر نیز کمک می رساند.اما از آنجا که رسانه ها اصلی ترین عنصر فرایند تبلیغات انتخاباتی می باشند و دیگر شیوه سنتی تبلیغات مانند پوستر، سخنرانی و ارتباطات مستقیم چهره به چهره جای خود را به ارتباطات جمعی و غیره مستقیم داده اند به همین جهت در فرآیند انتخابات تغییرات شگرفی رخ داده است که در ادامه به برخی از این تغییرات اشاره می کنیم. 

تمرکز و انسجامی که تا قبل از این در فرایند تبلیغات وجود داشت و نیروهای نهادی و ستادی هر کاندید می توانست بر کلیه روند تبلیغات تا حدود زیادی کنترل و نظارت کند کاهش یافته است به گونه ای که هر فرد میتواند بصورت تبلیغات و ضد تبلیغات یک کاندید عمل کند و این عامل باعث خواهد شد تبلیغات یک کاندید افزایش یابد و در نتیجه رقابت بیش از پیش دشوار گردد. 

منتشر شدن شایعات و اخبار غیره مستند در شبکه های اجتماعی، با توجه به اینکه هر به یک کنشگر فعال رسانه ای تبدیل می شود و در فضای انتخاباتی که آمیخته با احساسات ، سراسیمه گی است و کنش عاطفی افراد بر کنش عقلانی شان غلیه دارد و در نتیجه باعث می شود برخی اطلاعات و اخبار نادرست بدون ارزیابی در فضای مجازی منتشر می شود.    

رسانه ها به دلیل قدرت اقناع سازی شان بر دیگر سبک های تبلیغات ارجحیت دارند. در روش سنتی مانند پوستر ها شاید در بهترین حالت با مهم ترین شعار هر کاندید آشنامی شدیم ولی رسانه های جدید به دلیل وسیع بودن مخاطبین آنها و همچنین تقابلی و تعاملی بودن آنها، آشنایی با هر کاندید بسیار وسیع و ژرف می باشد.     

به صورت غیره مستقیم موجب افزایش فعالیت های انتخاباتی جوان تر ها شده است . تا پیش ازاین، در جامعه ما اصولأ انتخابات برای بزرگتر ها و ریش سفیدان تعریف شده و نگرش کدخدامنشانه بر سیستم ها و کانال های انتخاباتی احاطه داشت ولی امروزه بواسطه حضور بیشتر جوانان در رسانه های جمعی و در مقابل کم رنگ بودن حضور افراد با سنین بالا در فضای رسانه موجب مذاکره و تعامل های نسلی شده است  …….

========

صیادخردمند

=======