به بهانه روز زن / مادران فرهیخته /بقلم سید غلامعباس موسوی نژاد

پایگاه خبری – تحلیلی “جمانیوز”(jamanews.ir)
بشر امروزی که اینک در پناه ساختمانهای بلند مرتبه ،آسمانخراشهای دلپذیروتکنولوژی های نوین می آساید ،از ساختمان زمین اطلاع یابد وبراساس آن بنایی مقاوم می سازد ،آب وبرق وگاز وسایر امکانات راحت کننده را فراهم کرده است ، در گذشته نه چندان دور ،اسیر قهر طبیعت بود ،از غرش شیری به هراس می افتاد واز نعره ببری می ترسید وشب ها در پناه غاری می آرمید. سرمای جاسوز جانش را می آزرد  وگرمای سوزان آزارش می داد ،به تدریج ،در کنار غارها ،بوته هایی رویید وبوی خوشی به درون غار راه یافت ،وفضای غارها را معطر کرد ،زنان جامعه پا به پای مردان به شکار می رفتند .

روزی از روزها ، هنگام شکار ،زنی شکارچی هنگام کشتن شکار ،دلش لرزید واشکی ریخت . به تدریج زنان به دلیل مهربانی ،در شکار شرکت نمی کردند،وبه سکونت در غارها  ومهیا کردن اسباب زندگی ،بچه داری ،وخدمات رسانی به مردان شکارچی ،مشغول شدند. احتمالا زنان غارنشین اولین کسانی بودند که به رشد گیاهان ،توجه کردند وبسیاری بر این عقیده اند که زنان مخترع کشاورزی وبنیانگذاران یکجا نشینی ودلبستگی به زمین بودند.

آنان مردها را وابسته به کشاورزی و دلبسته خود کردند. به تدریج زنان بنیانگذار شهرسازی ویک جا نشینی شدند .مردان شکاچی در گذر زمان وبه علت شرایط اجتماعی آن دوران ورقابت با دیگر شکارچی ها ومبارزه با عوامل طبیعی ،از نظر بدنی قویتر وتنومند تر شدندوزنان به علت اینکه بیشتر بر مدار محبت می چرخیدند،واز خسونت دوری می جستند،از نظر جسمی ظریف تر وحتی کوچک تر شدند.

در گذر زمان ،تنومندی مردان برای زنان دلپذیر شد وظرافت زنانه برای مردان خشونت طلب وجنگجو ، ایجاد علاقه وتمایل  کرد .بلاشک این تضاد باعث پیوند بیشتر بین زنان ومردان شد ،در ظاهر امر زنان جزیی نگر ،دقیق ،ریز بین بودند اما ،مردان در کارهای کلی ،که احتیاج به قدرت بدنی و زور بازو داشت ،مهارت بهتری داشتند ،این تفاوت مانند پازلی بود که زبری ونرمی ،در کنار هم ،باعث بهبود عملکرد مرد وزن وتکمیل کننده همدیگر بودند .
عصر کشاورزی ویکجا نشینی ،باعث بوجود آمدن تمدنها  وسکونتگاهها برای انسان ،ورونق کسب وکار کشاورزی واستفاده از ابزار شد .مردم جهان ،متوجه اختلاف بین زن ومرد می شدندوتلاش داشتند این اختلاف را موجب برتری یکی بر دیگری بدانند،زنان را ، به دلیل ضعف قوای جسمانی ، موجودی کم اهمیت تر می دانستند ،اما نیاز مردان به زنان در تمام لحظات زندگی ،تکرار می شد ،مردان نمی توانستند ،زنان را کنار بگذارند وزنان هم برای تکیه گاه زندگیشان ، به مردان نیاز داشتند،حتی نمی توانستند جلوه ها وتوانمندیهای خود را پنهان کنند ،زیرا این زیبایی ها ،باید به دیگران عرضه می شد تا طعم خوش مقبولیت میگرفت ،در غیر اینصورت ،زیبایی صورت وسیرت ،تقریبا بی معنی وبی مفهوم بود .پس لازم وملزوم همدیگر بودند،گاهی مردان هنرخویش را به معرض نمایش می گذاشتند وگاهی دلربایی زنان باعث گرما وشوروشعف زندگی می شد ،همیشه هنر باید مخاطب داشته باشد وهنر بدون مخاطب ازبین خواهد رفت  .
بعد از عصر کشاورزی ویکجا نشینی که شهرها بوجود آمدند،نهادهای اجتماعی در طی سالیان پا به عرصه وجود گذاشتند، به تدریج زنان  ابتدا به علت امتیازها احساس نابرابری کردند،سپس در پی  کسب برابری حقوق خویش با مردان بر آمدند.
بعضی از مذاهب وفرقه های مذهبی مرتبه زنان را آنقدر پایین آورده ومی گفتند : زنان فقط برای خدمت به مردان آفریده شدند. اما آنچه زنان خود احساس می کردند ،مخالف باتوجیهات فرقه هاومردهای تمامیت خواه بود.  بطورکلی تمامیت خواهی ،رفتارو  فرهنگی نادرست وفرسوده است که همیشه نادانسته ، موجبات نابودی خود را فراهم میکند.
در سالهای  قبل از میلاد مسیح ،زنان جایگاهی واعتبار اجتماعی نداشتند، هرچند در بعضی از قبایل ،به عنوان نماد زایندگی وادامه نسل پرستیده می شدند .(الهه های یونان مانند ونوس که مظهر زیبایی بود یکی از آنهاست) . با بلوغ جوامع انسانی وظهور پیامبران الهی ورشد جوامع وتمدن ها ،جایگاه زن در جامعه اندکی بهبود یافت ،اما تاقبل از اسلام ، ( حداقل در عربستان ) هرگز ارزش زنان ، در مقایسه با هر مردی ،کمتر بود ،اگرچه آن مرد تنها ،نامی از مردبودن را یدک می کشید .هرچند زنانی قهرمان وتاثیر گذاروجود داشت ،اما ، هنوزمردان میدان داری می کردند وبر زنان فخر می فرختند .
پس از بعثت پیامبر ومهربانی بی نظیرش با تنها دخترش حضرت فاطمه  ، احترام وعزت زنان به حد مقبولی رسید . پس از ندای آسمانی انا  خلقناکم ، من ذکر وانسی …..وفرمان برابری ، از طرف خداوند و اعلام اینکه برتری در کسب فضیلت  تقوی الهی است ونه جنسیت ، زنان نفسی راحت  کشیدند .زنانی که دیروز ، زنده بگور می شدند ،امروز نورچشم پیامبر بودند. پیامبر اسلام نه تنها با رفتار وگفتارش به عزت زنان کمک کرد ،بلکه با ایجاد امنیت اجتماعی ،موانع برابری را برداشت . در جامعه عرب به علت نا امنی های اجتماعی وجنگ وگریزهای متعدد ، مردم ناچاربودند ،فرزندان دختر خود را ،ازمعرض دستبرد وتجاوز دیگران ،مصون نگه دارند،زیرا به غنیمت وغارت بردن دخترانیکه جنگ نمی دانستند وخداوند آنان را برای مهربانی آفریده بود ،کاری ننگ آور بود ،بگونه ای که ،ترجیح می دادند ،فرزندانشان مرده باشند ولی به غنیمت برده نشوند. آنها حاضر بودند ،فرزپدانشان بمیرند ،اما به دست غارتگران ومتجاوزان نیافتد ،نه فقط به دلیل غرور جاهلی بلکه به دلیل خشونت وبیرحمی برندگان وتحقیر وتخفیف بازندگان وبخشیدن زنان ربوده شده وبی حرمتی های ویران کننده در طی سالهای اندک ، پس از رحلت پیامبر واختلافات داخلی عربستان وکشور گشایی ،فرماندهان عرب ،ستم های بی شماری ،به نام اسلام بر مردم وبخصوص به زنان روا داشتند .آنان به مردان کشورهای مغلوب ،والی می گفتند وزنان ومردان شکست خورده را برده خویش می پنداشتند واز هر گونه تجاوزی دریغ نمی کردند. دینی که آمده بود ،انسان را کرامت ببخشد (وکرمنا بنی آدم ) ،اکنون ابزاری بود در دست امویان وعباسیان غاصب حکومت ائمه ،که هر کاری را به نام دین ،انجام میدادند وبه مهر دین جعلی خود ، ممهور می کردند.
علویان وایرانی های در مقابل ،منحرفین ،قد علم کردن اما سودی نبخشید وبیش از دویست قیام با شکست مواجه شد وهمچنان خلفای عباسی به نام دین چه ستمها که روا نداشتند وچه ظلم ها که مرتکب نشدند .
زنان حرمتی را که بدست آورده بودند،از دست دادند.اما آنچه بصورت پنهان اتفاق می افتاد ،هم در کشورهای اسلامی هم در سایر کشورها ،زنان برای برابری با مردان تلاش می کردند.
در کشورهای اروپایی هم  ،وضعیت زنان ،بهتر از زنان دیگر کشورها  نبود ، بالاخره وپس از کش وقوس ها وستم های بی شماری که در طول تاریخ بر زنان رفت ، کمتر از دویست سال است که زنان ،در قالب تشکل ها وسازمانهایی به نام فمینیست ،دنبال برابری هستند،اما آنچه هنوز گریبانگیر زنان است ،وظایف متعدد از جلمه فرزندآوری وتربیت فرزند،آشپزی ،وظایف همسری ، اشتغال ،وظیفه مشاوره وهمکاری اقتصادی ،وظیفه پرستاری وحمایت از بستگان شوهر وخویش ،وظیفه های اجتماعی که اکثرا نادیده انگاشته می شود تا امروز همچنان انجام می شود ،اما به چشم نمی آید .
علیرغم تلاشهای فراوان بانوان ،هنوز در بسیاری از نقاط جهان برابری تقریبا بی معناست .در کشورهای عربی ،رانندگی برایشان ممنوع است ،در کشورهای شرقی وغربی که داعیه دار برابری هستند،هنوز نام خانوادگیشان به شوهر متصل است وتقریبا شخصیتی جدای از شوهر ندارند(خانم کلینتون).
در ذهن بسیاری از منادیان برابری حقوق زنان وحتی زنان جامعه ما ، هنوز باور برابری ، ایجاد نشده وزنان جوامع منتظرند ،مردان حق  آنها را به برابری بشناسندودولت ها اقدام به صدور بخشنامه برابری بکنند ،که امر تقریبا امکان ناپذیر است ومی بایست این موضوع توسط زنان تاثیر گذار وشاخص ،پی ریزی وسپس پیگیری شود .
در سالهای گذشته نه چندان دور حکومت رضاخانی ،که زنان ایرانی ،مذهب اسلام را مخالف آزادی زنان می دانستند ویا احساس می کردن مهمترین مانع نابرابری ، مانع مذهبی است ،با پیوستن به فمینیست های سوسیالیستی ،سعی داشتند مانع مذهب را بردارند، اما مانع برابری نه تنها در جامعه که در روح وروان زنان جامعه رسوخ کرده بود وتلاش از بیرون سودی نداشت .در جامعه اروپا وآمریکا ،عمدتا طرفداران برابری زنان با مردان ،دارای دیدگاه کاپیتالیستی بودندوبیشتر بر برابری در فرصت های شغلی ومدیریتی تاکید داشتند،اما این دیدگاه ،حتی تا امروز هم بین بسیاری از زنان ،امری نامتعارف است، بگونه ای که بعضی زنان به برابری زنان ومردان معترضند .
بدون شک رفتارهای جامعه زنان ما در امروز ،وابسته به محدودیت های اجتماعی سالهای گذشته است ونمی توان کسیکه همه عمر در محدودیت زیسته وفرصت تحصیل وکسب فضایل وتکمیل خویش را نداشته ،با کسیکه فرصت بلوغ وتجربه وتعالی را داشته برابر دانست .آنچه خوشبختانه در ایران اتفاق افتاده ،ایجاد برابری در فرصت های شغلی ،نمایندگی مجلس ،کسب مهارت های فنی ،اعتبار اجتماعی وبیمه ها وتحصیلات وامتیازات مالی ومالکیت هاست .همه اینها البته خوب است ولی ،کافی نیست .آنچه به نظر می رسد ،گره گشاست وباید جامعه زنان توجه بیشتری به آن بنماید :  جدیت زنان جامعه ما برای تصاحب حقوق از دست رفته وتلاش برای توسعه نهاد های اجتماعی برای بهبود وظعیت اجتماعی زنان وحمایت از زنان در مقابل تعدی مردان ودولت ها،تصویب قوانین برابری در تمام زمینه ها ،از بین بردن ساختارهای نادرست اجتماعی که مانع برابری هستندوباعث رشد نابرابری های اجتماعی می شودوبدست آوردن ابزارهای قانونی واز بین بردن موانع شکوفایی زنان در جامعه است  .قهرا تا هنگامیکه زنان جامعه ای ،فرهیخته واندیشمندنباشند ،بدون شک آن جامعه هرگز روی سعادت وخوشبختی را نخواهد دید .زنان جامعه ما ، می بایست بیش از مردان ،حرمت وعزت داشته باشند،وبیش از مردان ،آموزش وخدمات ورفاه وآسایش دریافت کنند وبیش از مردان تکریم شود ،زیرا بیش از مردان در تربیت نسل های آینده ، نقش ایفا می کنند.بدون هیچ اغراقی ،بزرگترین مردان تاریخ ،دست پرورده شیر زنانی نجیب ودلیر بودند.اگر زنان جامعه ای حرمت نداشته باشند،فرزندان آن جامعه فاقد اعتماد بنفس لازم خواهندبود ونسلی تحقیر شده وزبون ،به جامعه آینده تحویل خواهند داد .زنان فرهیخته امروز ،سزاوار ارجمندی وارزشند ومی بایست ، همه افراد جامعه ، برای بهبود وضعیت معیشت واعتلای جایگاه زنان در جامعه بکوشند و زنان جامعه ما خودشان تلاش کنند ومنتظر کسی نباشند.جامعه خوشبخت وتندرست ،فقط بدست مادران فرهیخته بوجود خواهد آمد .برای شادکامی جامعه وپروراندن نسلی سربلند وبا اعتماد بنفس ،راهی جز عزت واحترام وتکریم بانوان کشورمان  نداریم .
گرامی داشت روز زن ، بهانه  ای برای تکریم بانوان است ،این روز را گرامی بداریم ومادران فردای کشورمان را به حرمت خودشان به عنوان پایه گذاران تربیت وپایه های بهبود جامعه وموجبات تعالی انسان وبه حرمت دختر گرامی پیامبر ، حضرت فاطمه حرمت نگه داریم .

سید غلامعباس موسوی نژاد

پایگاه خبری – تحلیلی “جمانیوز”(jamanews.ir)