گزارش ویژه :حال ناخوش سیمان سپوی دهدشت/ حسرت جوانان کهگیلویه ۱۰ ساله شد!!

به گزارش صبح خرد از دهدشت، بیکاری عامل اصلی ناهنجاری‌های اجتماعی مانند اعتیاد، طلاق، قتل، دزدی و فساد در جامعه است و با وجود درصد بالای بیکاری در میان جوانان تحصیل کرده شهرستان کهگیلویه علاوه بر هدر رفتن سرمایه‌های انسانی سبب یاس، ناامیدی و افسردگی‌های شدید در بین جوانان و به تبع آن گسترش ناهنجاری‌های اجتماعی می‌شود.

با توجه به شرایط فعلی کشور در بحث اشتغال و اقتصاد یکی از مهم‌ترین خواسته‌های مردم از نمایندگان خود در مجلس دهم و دولت، تلاش برای خروج از رکود و ایجاد اشتغال است.

تحقق اقتصاد مقاومتی مورد تاکید رهبر معظم انقلاب در کنار بستر سازی برای فعالیت سرمایه گذاران بخش خصوصی  نقش مهمی در کاهش نرخ بیکاری، ایجاد اشتغال پایدار و رشد اقتصادی دارد که مجلس و دولت با ایجاد فضای مناسب برای فعالیت سرمایه گذاران می‌توانند زمینه ساز رشد اقتصادی و کاهش نرخ بیکاری شوند.

نقش راهبردی صنایع بزرگ و متوسط در توسعه اقتصادی سبب شده کشورهای دنیا توجه ویژه‌ای به این بخش داشته باشند زیرا ایجاد فرصت‌های شغلی انبوه از یک طرف و توسعه صنایع کوچک در کنار آنها از سوی دیگر، اهمیت آن برای رسیدن به رشد اقتصادی که بخش عمده‌ای از آن در گرو رشد صنعتی است را نشان می‌دهد.

در استان کهگیلویه و بویراحمد و به خصوص در شهرستان کهگیلویه مشکلاتی مانند ریسک سرمایه‌گذاری، نبود زیرساخت‌های لازم و کاهش نقدینگی سبب شده تا این بخش نتواند از ظرفیت‌های خود استفاده کند.

یکی از علل افزایش نرخ بیکاری در شهرستان کهگیلویه را می‌توان نبودن صنایع بزرگ و متوسط در این منطقه برشمرد که به تبع آن نیز عدم ایجاد صنایع کوچک که می‌تواند مشاغل بسیاری را در این شهرستان ایجاد کند سبب شده تا نرخ بیکاری در این منطقه روز به روز افزایش یابد.

احداث کارخانه سیمان سپو و پتروشیمی دهدشت را می‌توان فرصتی دوباره برای ایجاد و احداث صنایع کوچک وابسته به این دو صنعت بزرگ در شهرستان کهگیلویه دانست به طوری که در کنار اشتغالزایی مستقیم این دو صنعت در منطقه می‌توان با فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم برای فعالیت صنایع کوچک پایین دستی وابسته به آنها تعداد زیادی شغل در این منطقه ایجاد کرد.

کارخانه سیمان که این روزها وضع خوشی ندارد و چندین سال است که به صورت نیمه کاره رها و بیشتر به رویایی می‌ماند که برای جوانان این شهرستان حسرت و آهی تمام ناشدنی را به دنبال دارد.

سال ۸۶ در سفر دوم هئیت دولت به کهگیلویه و بویراحمد، کلنگ کارخانه سیمان سپوی دهدشت با حضور جمع زیادی از مسئولان ارشد این استان به زمین خورد و اکنون بعد از گذشت ۹ سال بیشتر به خرابه‌ای می‌ماند که برای روستاییان آن منطقه آیینه دق شده است.

بنا بود که کارخانه سیمان دهدشت با مشارکت بخش خصوصی در زمینی به مساحت ۸۰ هکتار و با حجم سرمایه‌گذاری یک‌ هزار و ۱۰۰ میلیارد ریال احداث و با تولید روزانه ۳ هزار و ۳۰۰ تن سیمان برای ۴۰۰ نفر به طور مستقیم و برای بیش از ۶ هزار نفر اشتغال غیرمستقیم ایجاد که این تعداد شغل در واقع بارقه‌ای از امید را در دل جوانان بیکار شهرستان به وجود آورد، اما دیری نپایید که تعطیلی یکباره این پروژه امید آنها را به یأس و ناامیدی تبدیل کرد.

روزی که برای تهیه گزارش به منطقه تنگ سپو محل احداث کارخانه سیمان سپو رفته بودیم در روستای نزدیک کارخانه جوانی را دیدیم که در جلوی خانه خود نشسته و از دور به حصار کارخانه نگاه می‌کرد، زمانی که از او درباره پروژه سیمان سئوال کردیم با آهی جانسوز نگاه خود را دوباره به حصارها دوخت و در حالی که بغض در گلویش بود، گفت: یکی از کارگران اجرایی پروژه سیمان سپو بودم و امید داشتم که با راه‌اندازی کارخانه بتوانم درآمدی داشته و تشکیل خانواده بدهم اما افسوس…

بزرگ نسب با بیان اینکه نزدیک به ۷۰ هکتار از زمین‌های خوب و مستعد کشاورزی این منطقه را برای احداث کارخانه سیمان خریده‌اند، افزود: قرار بود که با راه‌اندازی این کارخانه جوانان بیکار منطقه را استخدام و اشتغال‌زایی ایجاد کنند.

وی با بیان اینکه گاهی خبری از راه‌اندازی مجدد می‌شنویم اما هیچ کاری انجام نمی‌شود، تصریح کرد: تعداد زیادی از جوانان این روستا در مقاطع عالی درس خوانده اما اکنون نه کارخانه‌ای هست برای کار و نه زمینی که در آن کشاورزی کنند.

هنگام خداحافظی به ما گفت: به مسئولان بگویید ما از شما انتظار داریم که با راه‌اندازی این کارخانه زمینه اشتغال و رونق اقتصادی را در این منطقه ایجاد کنید.

زمانی که جلوی حصارهای کارخانه سیمان سپو رسیدیم با دربی زنگ زده و رنگ و رو رفته مواجه شدیم که مشخص بود قفل و زنجیر حلقه شده درب سال‌هاست باز نشده، درون محوطه چند ساختمان بزرگ و نیمه کاره رها شده بود که محل لانه گذاری پرندگان شده است.

درحالی که بزرگی ساختمان‌ها توجه ما را جلب کرده بود متوجه شدیم در گوشه‌ای از محوطه بوته‌های سبزی کاشته شده با تعجب به آنجا نزدیک و دیدیم بخش زیادی از زمین این کارخانه زیر کشت هندوانه رفته است.

یکی از اهالی روستای تنگ سپو که آنجا بود به ما گفت: در این چند سال افرادی با در دست داشتن حکم از سوی دادگستری اقدام به کاشت هندوانه کردند.

وی با بیان اینکه زمین‌های کشاورزی ما را با قیمیت ناچیزی در حدود هکتاری یک میلیون از ما خریدند، تصریح کرد: ما زمین‌های کشاورزی خود را دادیم که اینجا کارخانه ساخته و برای فرزندانمان زمینه اشتغال ایجاد شود.

این روستایی درحالی که با حسرت به زمین‌ها نگاه می‌کرد، افزود: زمین‌های کشاورزی را با وعده ایجاد اشتغال از ما خردیدند اما الان فرزندانمان بیکار و زمینی هم برای کشاورزی نداریم.

مجتبی خوش رفتار یکی از جوانان تحصیل کرده که روستای آنها در فاصله چند کیلومتری این کارخانه قرار دارد، بیان کرد: نزدیک به ده سال از کلنگ‌زنی این مجموعه می‌گذرد و خیلی از جوانان مانند من که در رشته‌های مهندسی ادامه تحصیل داده‌اند امیدشان به پروژه‌هایی مانند کارخانه سیمان سپو و پتروشیمی دهدشت بود که متاسفانه فقط چند وقت یکبار قول‌هایی از مسئولان می‌شنویم که فقط در رسانه‌ها برای خودشان می‌تواند شانتاژ داشته باشد.

وی با بیان اینکه از سال اول به بعد هیچ کاری در این پروژه صورت نگرفته و فقط چند ساختمان نیمه کاره ساخته و رها شده است، خاطرنشان کرد: با راه‌اندازی این کارخانه امکان به کارگیری تعداد زیادی از جوانان این شهرستان وجود دارد.

احمدی یکی دیگر از جوانان تحصیل کرده این منطقه با بیان اینکه متاسفانه کارخانه سیمان سپوی دهدشت نزدیک به یک دهه است که بدون هیچ پیشرفتی در مرحله مقدماتی متوقف شده و هیچ پیشرفتی ندارد، تصریح کرد: جوانان این منطقه به خصوص کسانی که تحصیلات عالیه دارند امیدوار بودند با افتتاح این کارخانه و یا پتروشیمی دهدشت زمینه اشتغال آنها فراهم شود اما متاسفانه هیچ امیدی به راه‌اندازی آنها نداریم.

وی افزود: از مسئولان خواهشمندیم که مدیریت بهتری نسبت به این پروژه‌ها داشته باشند که اینطور ساکن نباشند.

آذربارگون یکی دیگر از جوانان تحصیل کرده شهرستان هنگامی از او درباره کارخانه سیمان سپو سئوال کریم با حالت ناراحتی و خشم، گفت: نزدیک به یک دهه قبل با کلنگ‌زنی پروژه سیمان سپوی دهدشت جرقه امیدی در دل تمام جوانان و خانواده‌های آنان ایجاد شد که بتوانند با ادامه تحصیل شرایط کار در این کارخانه را برای خود فراهم کنند اما با وجود قول‌های فراوانی که مسئولان دادند این پروژه هیچ پیشرفتی نداشته و به کلی تعطیل و امیدی به راه‌اندازی آن وجود ندارد.

وی با بیان اینکه برخی ازجوانان در شهرستان کهگیلویه به خاطر بیکاری و نداشتن امید به زندگی دچار افسردگی و ناامیدی هستند، تصریح کرد: از مسئولان و کسانی که به فکر مردم این شهرستان هستند خواهشمندیم که تمام تلاش خود را بری راه‌اندازی این کارخانه انجام دهند.

یکی از مواردی که در این سال‌ها همواره در مورد ایجاد کارخانه سیمان در منطقه تنگ سپو شهرستان کهگیلویه مطرح بوده بحث‌های زیست محیطی و تاثیرات مخرب این کارخانه بر روی زمین‌های کشاورزی و ایجاد آلودگی‌های هوا، آب‌های زیرزمینی و از بین رفتن پوشش گیاهی این منطقه بوده که در دراز مدت می‌تواند تاثیرات منفی بر محیط زیست شهرستان داشته باشد.

از آنجا که این کارخانه در حاصلخیزترین زمین‌های کشاورزی شهرستان کهگیلویه ایجاد شده لازم است که استانداردهای زیست محیطی مد نظر قرار گرفته و نسبت به اجرای آنها حساسیت‌های لازم وجود داشته باشد تا در آینده شاهد از بین رفتن محیط زیست نباشیم.

رئیس اداره محیط ‌زیست کهگیلویه با بیان اینکه در صورتی که ملاحظات زیست محیطی مورد توجه قرار گیرد تاسیس کارخانه سیمان در هر شهری سبب رشد اقتصادی، رفع محرومیت منطقه، افزایش صادرات واشتغال زایی می‌شود، عنوان کرد: در کنار این منافع اقتصادی آسیب‌های زیست محیطی ناشی از آن که بیشتر شامل آلودگی هوا، آلودگی آب‌های زیرزمینی و از بین رفتن پوشش گیاهی اطراف اجتناب ناپذیر است.

سید قدرت الله علی پور با اشاره به اینکه آلودگی هوا از عمده معضلات احداث کارخانه‌های سیمان در یک منطقه است، افزود: آلودگی‌های متصاعده نظیر گازهای دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسید نیتروژن و منواکسید کربن است که از احتراق سوخت‌های فسیلی نظیر نفت، گازوییل و ذغال سنگ بوجود می‌آید.

وی با بیان اینکه اگر پساب کارخانه به درستی مدیریت نشود سبب آلودگی آب‌های زیرزمینی و سفره‌ها می‌شود، عنوان کرد: اما در کنار عوامل فوق چنانچه کارخانه از گاز طبیعی استفاده و پساب خروجی خود را مطابق استانداردهای زیست محیطی کنترل و ایزوله نماید هیچ گونه نگرانی وجود ندارد و تمام تلاش این اداره در آینده الزام کارخانه به نصب سیستم‌های پایش لحظه‌ای و برخط جهت کنترل آلاینده‌هاست مشروط بر اینکه تعامل دوسویه‌ای میان این صنعت و محیط زیست جهت کنترل آلودگی‌ها ایجاد شود.

فرماندار شهرستان کهگیلویه با اشاره به اینکه بحث ساخت کارخانه سیمان سپو یکی از پروژه‌هایی بود که در سال ۱۳۸۵ در شهرستان کهگیلویه مطرح شد، افزود: نزدیک به ۸۰ هکتار از زمین‌های دشت کلاچو به این کار اختصاص داده شد.

علی پوزش با بیان اینکه سرمایه گذار فعالیت‌های اجرایی خود را از سال ۱۳۸۵ آغاز کرد، افزود: نزدیک به ۱۰ میلیارد تومان تسهیلات از طریق بانک‌های ملی و صادرات به سرمایه گذار پرداخت که بیشتر این مقدار از تسهیلات صرف خرید زمین، ساخت سوله و تامین آب، برق و گاز شد.

وی افزود: به دلیل مشکلات مالی و بدهکاری‌هایی که برای سرمایه‌گذار پیش آمد از سال ۱۳۸۸ این پروژه تعطیل و بانک‌های عامل از آن سال پیگیر مطالبات خود بودند.

پوزش با بیان اینکه سرمایه گذار در سال ۹۴ و ۹۵ چند نامه به صنعت و معدن استان فرستاده است، بیان کرد: سرمایه گذار درخواست فرصت ۶ ماهه نموده که این فرصت با پیگیری‌های صنعت و معدن استان برای ایشان فراهم و قرار شد سرمایه گذار برای فعال کردن پروژه شریک یا سرمایه گذار خارجی پیدا کند.

وی با بیان اینکه سرمایه گذار در نامه خود نوشته که در یک دوره ۶۰ تا ۹۰ روزه به دنبال پیدا کردن شریک خارجی است، تصریح کرد: اگر این اتفاق بیفتد پروژه فعال و می‌توان ادامه کار را پیگیری کرد.

فرماندار شهرستان کهگیلویه با بیان اینکه اگر سرمایه گذار نتواند شریک یا سرمایه‌گذار خارجی پیدا کند با توجه به شرایط موجود سرمایه گذار اولیه نمی‌تواند آن را به تنهایی فعال کند، گفت: اگر سرمایه گذار اولیه نتواند در زمان مقرر نسبت به فعال کردن آن اقدام نماید در مرحله بعد باید دستگاه‌های مسئول از جمله صنعت و معدن از طریق نمایندگان مجلس و استانداری برای آن تصمیم گیری کنند.

آخرین درخواست برای فرصت ۶ ماهه در تاریخ ۱۵ فرودین امسال توسط سرمایه گذار به صنعت و معدن استان کهگیلویه و بویراحمد ارسال شده است.

به فلسفه وجودی کارخانه‌ها و صنایع بزرگ این نیست که به تنهایی با ایجاد ۲۰۰  یا ۳۰۰ شغل مستقیم مشکل بیکاری  یک منطقه را حل کند اما راه‌اندازی این پروژه‌ها در یک منطقه می‌تواند صنایع کوچک و پایین دستی را ایجاد و علاوه بر فراهم کردن اشتغال مستقیم و غیر مستقیم، اقتصادی را در منطقه رونق دهد.

در این بین مردمی که زمین کشاورزی خود را به قیمت ناچیز به امید به کارگیری فرزندان بیکار و تحصیل کرده‌شان به این طرح فروختند، بیشترین ضربه را خوردند و حال باید دید چرا کارخانه‌ای که قرار بود ظرف مدت دو سال ساخته و زمینه اشتغال عده زیادی از جوانان این شهرستان را فراهم کند به این روز افتاده و چه آینده‌ای در انتظار این کارخانه است.

آیا در سال‌های آینده دوباره شاهد کاشت هندوانه به جای تولید سیمان در کارخانه سیمان سپوی دهدشت هستیم و آیا این بار مسئولان فکری به حال این پروژه تعطیل و رها شده می‌کنند.

گزارش از امیررضا برنگ پور/تسنیم