پیرامون”ققنوس انقلاب” / ایرج اقبال فر

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”

موفقیت هائی که نصیب بشر شده عمومأ در سایه تحمل و بردباری بوده‌است. ویلیام شکسپیر

“”صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را

تا دگر مادر گیتی چوتو فرزند بزاید””

یکی از منحصر بفرد ترین شخصیتهای این سرزمین،آیت الله هاشمی بود.شاید تا سالهای سال، کسی مانند او،پای به عرصه وجود نگذارد.همانطور که بعد از مرگ فروغی،سالهای سال طول کشید تا سیاستمردی خردگرا چون او پای به عرصه بگذارد.ازهاشمی زیاد میتوان نوشت.از کارنامه اش،از سلوک سیاسیش،از دوستان و دشمنانش و از تاثیرش بر سیاست ایران معاصر.اما امروز فقط به چند نکته متفاوت اشارتی دارم.

در نظر گرفتن واقعیتها اولین جمله ای بود که از هاشمی به یاد دارم.

جمله ای که در طی مصاحبه هایش در دوران ریاست جمهوری،بارها از او میشنیدیم.انگار ملکه ذهنش شده بود.خیلی مهم است که فردی انقلابی،در ازدحامی از آرمانهای انقلابی،به درکی از شرایط موجود برسد که واقع گرائی را سرلوحه کار خویش قرار دهد.این واقع گرائی، زیربنای عملگرائی میشود.یعنی استفاده اکثری از امکانات حداقلی.

و هاشمی همواره پس از جنگ چنین بود.

ویژگی ممتاز دیگر هاشمی،صبر بود.

سکوتهای طولانی و صبری ممتد.

کار ساده ای نیست.آن هم در کشوری که رفتار احساسی در ذات و در ژن اکثریت مردمش جریان دارد.

ما قرنهاست که با رفتارهای از سر احساس عجین شده ایم.خو گرفته ایم.احساس،در تار و پودمان رخنه کرده است.خیلی وقتها کارهائی را انجام میدهیم که خودمان هم نمیدانیم چرا….خوب انجامشان میدهیم اما به نتایجش فکر نکرده ایم.از ادبیاتمان میتوان به عمق این ادعا پی برد که:رفتارمان بیشتر از آنکه عقلانی باشد،از سر احساس است.ما مردمی شاعر پیشه بوده ایم و هستیم.یک دو جین شاعر بزرگ داریم که هرکدامشان برای خود غولی است در سطحی جهانی.اما همانقدر که بضاعت شعریمان قدرتمند است،درحوزه نظریه پردازی های عاقلانه،بی بضاعتیم.

در خانه همه ما،دیوان حافظ هست، دیوان شمس هست اما کتاب دیگری نداریم که راه عملگرائی و سمت و سوی اداره بهتر کشور را نشانمان دهد.

با یک تلنگر،چینی نازک احساسمان، سراسر ترک میشود.بلند میشویم و کاری میکنیم که شاید نباید انجام دهیم.

اما هاشمی اینگونه نبود.صبر داشت.

فکر میکرد و آنگاه عمل میکرد. در مقابل بی مهریها سکوت میکرد.

شکوه و گلایه در وجودش جایگاهی نداشت.یادم رفت بگویم که ما آنقدرها که شکوه و گلایه میکنیم که میشود ما را ملت شکوه و گلایه نامید….پس از ۷۶،در حالیکه عمده اصلاح طلبان،با زبان شماتت به نقدش گرفتند،فقط سکوت کرد.

با کاردینال ریشیلیو،مقایسه اش کردندو عالیجناب سرخپوش نامیدندش(چقدر غیر منصفانه و نادرست)…..اما دریغ از یک جمله شکوه آمیز.

پیشترها و در دوران ریاست جمهوریش،هر دو جناح،با زبان شماتت نوازشش کردند.به او لقبهای ناجور دادند و مروج اشرافیتی نو.

اما باز هم سکوت کرد…..

پس از انتخابات ۸۴،هم همه چیز را بخدا واگذار کرد و همه را دعوت به حفظ آرامش و وحدت.

بعد از ۸۸،راهی میانه در پیش گرفت و همگان را به مسیر اعتدال فرا خواند.این بار تند روهای نو محافظه کار،شلاق توهین و تهمت و افترا روزانه بر پیکرش نواختند.

نواختند،اما حسرت یک آخ را بر دلشان گذاشت.برای ریاست جمهوری ۹۲ کاندید شد.اما در میان بهت همگان،رد صلاحیت شد.به جای شکوه و جوابیه و گلایه،دست بکار شد.عمل را بر احساس مقدم دانست و با حمایت از روحانی،فصل جدیدی را در سیاست ایران و جهان رقم زد.

اعتدال و پرهیز از تنش را بر انتقام ترجیح داد.

هاشمی مستحکم بود.اهل سکوت بود اما اهل عقب نشینی نبود.

صبر میکرد و درست در جائی که باید،ظاهر میشد.

بارها سوخت.بارهای بار سوخت،اما از دل خاکستر،دوباره متولد شد.بارها شکست خورد اما محو نشد و از شکست،پیروزی ساخت.

هاشمی،ققنوس بود.ققنوس انقلاب.

ققنوس نظام.

کسی چه میداند،شاید مرگش،همانند زندگی اش،ققنوس وار باشد.

مرگی که لحن مخالفانش را صد و هشتاد درجه تغییر داد.

مخالفانی که تا دیروز،حداقل صفتی که به ایشان میدادند،خاص بی بصیرت بود.اما امروزه استوانه نظام و انقلاب و….مینامندش.

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”