یادداشت روز: اسلام دین صلح ، آشتی و امنیت است

خداوند در آیه ۴۰ سوره شوری می فرماید که عفو و اغماض از بدى دیگران و آشتى با آنان، سبب برخوردارى از پاداش الهى خواهد شد. پس بکوشیم با پیشدستی از این پاداش های الهی بهره مند شویم و اجازه ندهیم که قهر و خصومت باقی و برقرار باشد.

صبح خرد: این روزها بحث آشتی ملی یا همان برداشتن اختلافات به جا مانده از سال های گذشته در محافل و رسانه ها زیاد دیده و شنیده می شود به همین جهت مقوله صلح و آشتی را از دیدگاه اسلام و ائمه معصوم بررسی نمودیم و می دانیم که اسلام دین صلح ، آشتی و دین امنیت است ، اسلام دین امنیت آفرین است و مخالف نا امنی و اختلاف و تفرقه است اساس اسلام توحید است و نکته آغاز اسلام یکپارچگی و یک سویی در درجه اول به عبادت الله تعالی است.

انسان، نیازمند زندگی اجتماعی است. از این‌رو، در آموزه‌های دینی به چگونگی روابط مسلمانان با یکدیگر اهمیت داده و از آنها خواسته شده است که برادرگونه در کنار هم زندگی کنند؛ چرا که آنها در اصل با هم برادرند: «انماالمومنون اخوه (حجرات، آیه۱۰)».

اساس اختلاف‌ها و کشمکش‌ها، سوء‌تفاهم‌ها، غرور و تکبر، کینه،‌ نفرت و حسد و … است و این امر نتیجه بی‌توجهی به آموزه‌ها و باورهای اسلامی است. مسلمانان باید بدانند که مسلمان بودن تنها به عنوان نیست؛ بلکه گفتار و کردار مسلمان واقعی باید بر اساس دستورهای اسلام باشد و هرجا اختلاف و برداشت نادرستی رخ داد، از خودخواهی دست بردارند و از دل و جان تسلیم دستورهای الهی شوند که خداوند خود، به مسلمانان توصیه کرده است: «و اعتصموا بحبل‌الله جمیعا و لا تفرقوا؛ و همگی به ریسمان الهی(قرآن و اسلام) چنگ زنید و پراکنده نشوید (آل عمران، آیه۱۰۳)».

در عصر حاضر که زندگی‌های اجتماعی با پیچیدگی‌های خاصی روبه‌رو شده، بیش از هر زمان دیگر نیازمند به فرهنگ آشتی و صلح هستیم. امروزه اگر چه جوامع متراکم‌تر و فشرده‌تر شده‌اند؛ اما روح دوستی و صلح از آنها رخت بربسته است و همواره شاهد پیدایش روزافزون زمینه‌های جدایی و قهر، میان افراد، در اجتماع و خانواده‌ها هستیم.

امروز هم ما همین انتظار را داریم که در مسائل سیاسی و مسائل کلی ما به امام  حسن (ع)اقتدا بکنیم و صلح بیاوریم در درجه اول در کشور ما صلح و آشتی و دوستی و وحدت باید پیاده بشود.

حضرت امام حسین (علیه السلام) در سخنی با اشاره به پیش دستی شخص در عفو و گذشت و درخواست آشتی در مرافعات و نزاعات می فرماید: أیُّما إثْنَیْنِ جَرى بَیْنَهُما کَلامٌ، فَطَلِبَ أَحَدُهُما رِضَى الاْخَرِ، کانَ سابِقَهُ إلىَ الْجَنّهِ؛ چنانچه دو نفر با یکدیگر نزاع و اختلاف نمایند و یکى از آن دو نفر، در صلح و آشتى پیشقدم شود، همان شخص سبقت گیرنده، جلوتر از دیگرى به بهشت وارد مى شود. (محجّه البیضاء، ج ۴، ص ۲۲۸)

خداوند در آیه ۴۰ سوره شوری می فرماید که عفو و اغماض از بدى دیگران و آشتى با آنان، سبب برخوردارى از پاداش الهى خواهد شد. پس بکوشیم با پیشدستی از این پاداش های الهی بهره مند شویم و اجازه ندهیم که قهر و خصومت باقی و برقرار باشد.

حضرت علی علیه‏السلام در وصیت نامه خود چنین سفارش و توصیه می‏کند:أُوصِیکمَا وَ جَمِیعَ وَلَدِی وَ أَهْلِی وَ مَنْ بَلَغَهُ کتَابِی بِتَقْوَى اللَّهِ وَ نَظْمِ أَمْرِکمْ وَ صَلَاحِ ذَاتِ بَینِکم‏؛ شما و همه فرزندانم و کسانم و آن را که نامه من بدو رسد سفارش می‏کنم به ترس از خدا و آراستن کارها و آشتی با یکدیگر که من از جد شما شنیدم که می‏گفت: آشتی دادن میان مردمان، بهتر است از نماز و روزه سالیان.(نهج البلاغه، نامه ۴۸)

در دنیای امروز که کشور ما در اطراف آن جنگ افروزان به هر بهانه ای ناامنی ایجاد می کنند آشتی و رفع کدورت های داخلی چه از منظر داخلی و بین المللی دارای اهمیت می باشد و در پیشبرد امور و توسعه سیاسی و اقتصادی نقش مهمی دارد.

هر چند مردم در مناسبات ملی همه متحد هستند اما کیست که نداند بعداز انتخابات سال۸۸فضای کشور عملا به سوی دو قطبی بودن پیش رفت و هم اکنون بخشی از جامعه هنوز ذهنیت آنها مخدوش می باشد و این ذهنیت از تهران تا دوردست ترین روستاها ادامه دارد.

در حقیقت از نظر قرآن و اسلام بی خیالی و بی اعتنایی به روابط اجتماعی مومنان، امری ناپسند و نادرست است و شخص مسلمان و مومن نمی تواند نسبت به گسست های روابط میان دو برادر ایمانی یا گروه های ایمانی بی تفاوت باشد، بلکه هر مسلمانی موظف و مکلف است تا گام هایی را برای اصلاح روابط و ایجاد جو تفاهم و آشتی در جامعه و میان افراد بردارد.

آثار و برکات آشتی دادن میان مردم

۱ -برداشته شدن گناه: از مهم ترین آثاری که برای اصلاح میان مردم و آشتی دادن بیان شده می توان به برداشته شدن گناهان از شخص اصلاح دهنده اشاره کرد که خداوند در آیه ۱۸۲ سوره بقره به آن اشاره کرده است.

۲- بهره مندی از رحمت الهی: از دیگر آثار آشتی دادن می توان به رحمت الهی اشاره کرد. خداوند کسانی که میان برادران خونی و ایمانی و همسران آشتی برقرار می کنند، تحت رحمت خاص خود قرار می دهد.(بقره، ایه ۱۸۲؛ نساء، ایات ۱۲۸ و ۱۲۹؛ حجرات، ایه ۱۰)

۳- اصلاح کارها: اگر در کارهای دیگران اصلاح کنیم، کارهای ما در دنیا و آخرت اصلاح می شود. رسول اکرم صلى الله علیه و آله در این باره می فرماید: اِتَّقُوا اللّه وَ أَصلِحوا ذاتَ بَینِکُمْ فَإِنَ اللّه یُصلِحُ بَینَ المُؤمِنینَ یَومَ القیامَهِ؛ تقواى الهى داشته باشید و اصلاح کنید میان خودتان را زیرا خداوند در روز قیامت میان مؤمنین را اصلاح مى کند.(محجه البیضاء، ج۳، ص۳۷۳) امام صادق (ع) نیز می فرماید : مَن اَصلَحَ فیما بَینَهُ وَ بَینَ اللهِ اَصلَحَ اللهُ ما بَینَهُ و بَینَ النَّاسِ؛ کسی که بین خود و خدایش را اصلاح کند خداوند بین او و مردم را اصلاح می کند.( جهاد النفس، ح ۳۵۵)

۴-بهترین عمل صالح و عبادت: از نظر اسلام آشتی دادن بهتر از نماز و روزه و صدقه دادن است؛ زیرا این کار موجب حفظ دین نیست؛ اما آشتی دادن موجب می شود تا دین و دین داری در جامعه باقی مانده و تقویت شود. پیامبر اکرم (ص) می فرماید : أَلا اُخبِرُکُم بِأَفضَلَ مِن دَرَجَهِ الصِّیامِ وَالصَّلاهِ وَالصَّدَقَهِ؟ صَلاحُ ذاتِ البَینِ، فَإِنَّ فَسادَ ذاتِ البَینِ هِىَ الحالِقَهُ؛ آیا شما را به چیزى با فضیلت تر از نماز و روزه و صدقه (زکات) آگاه نکنم؟ آن چیز اصلاح میان مردم است، زیرا تیره شدن رابطه میان مردم ریشه کن کننده دین است.( نهج الفصاحه، ح ۴۵۸)

همچنان که «مولي اميرالمؤمنين عليه‌السلام» در خصوص صلح و آشتی می فرماید:اصلاحٌ ذاتِ البَينِ اَفضَلُ مِن عامَّةِ الصَّلاةِ و الصّيامِ.

اصلاح و سازش دادن ميان مسلمانان از تمام نمازها و روزه‌هاي (مستحبي) بالاتر است. (نهج‌البلاغه، نامة ۴۷)

خداوند به ايجاد وحدت و الفت و دوستی بين قلبها امر کرده و نيز اصلاح بين مردم و بر قراری صلح و آشتی خواسته خداوند متعال و مسئوليت فرستادگان او و همه ی مؤمنان به اوست . همه مأمورند که زمينه اختلافات و ديگری را ازميان بردارند و سوءظن و حرص و طمع و دنيا خواهی را کنار بگذارند و به برقراری صلح و آشتی و آرامش در جامعه کمک کنند .

خدایا چنان کن سرانجام کار                           تو خشنود باشی و ما رستگار

صبح خرد/علی یاری زاده

۲۹بهمن۹۵