نقد ابزار “اصلاح” است نه “انتقام” / سید ایمان تقوی

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(جمانیوز)

مطلبی که می خوانید از سری یادداشت های مخاطبین”صبح خرد”(جمانیوز)  است و انتشار آن الزاما به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست. می توانید با ارسال یادداشت خود، این مطلب را تأیید یا نقد کنید.

بسمه تعالی

سید ایمان تقوی ؛ چند روز پیش مطلبی در سایت های استان در خصوص یکی از اعضای شورای شهر دهدشت منتشر شده که واکنشهای زیادی به دنبال داشت.

من به محتوای مطالب منتشر شده کاری ندارم اما هر شهروند این حق را دارد که اعضای شورای شهر خود را نقد کند.اما انتقاد سازنده با رعایت تمام شعونات .

قرآن کریم می فرماید: «وَ ذَکِّرْ فَإِنَّ الذِّکْری تَنْفَعُ الْمُوءْمِنینَ»؛ «و پند ده! زیرا که پند در موءمنان سودمند می افتد.»

امروزه همه مي دانند كه تحمل انتقاد نشانه بارز فرهنگ است

نقد یعنی تشخیص سره از ناسره. روزگاری نه چندان دور در صنعت طلاسازی از سنگ محک استفاده می کردند تا عیار طلا را بسنجند. در حقیقت طلا در بوته نقد قرار می گرفت تا خالص شود.پس هیچکس نباید از نقد برنجد حتی اگر نقدی بر اساس عداوت باشد.

انسانها به جهت رفتارها و عملکرد و عکس العملهای گوناگونشان گاهی مورد ملامت نفس قرار می گیرند و گاه مورد ملامت و انتقاد دیگران؛ از فرد یا جمع. از جمله سفارشهای تربیتی اسلام همین است که اولاً انسانها ضمن سعه صدر و حلم، گوش شنوا در مورد دیگران داشته باشند و ثانیاً دیگران آینه وار عیوب را همانند هدیه به آنان تقدیم کنند.

رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «الْمُوءْمِنُ مِرْآةُ الْمُوءْمِنِ؛ موءمن آینه موءمن است.»

دیرزمانی است که فرهنگ نقدشدن و نقدپذیرفتن دارای اشکالات متعددی است. بی تردید حق طبیعی هر فردی است که انتقادات و پیشنهادات خود را به صورت منطقی و مؤدبانه بیان کند و انتظار داشته باشد که مسئولان و متولیان در هر رده به این نظرات توجه کنند و خود را به عنوان خدمت ‌گزار مردم، در مقام پاسخ‌ گویی بدانند. اما باید به این نکته نیز توجه کرد که نقد کردن بی‌شک با مجادله، هتاکی و بی‌حرمتی متفاوت است و از سوی دیگر پاسخ هر انتقاد نباید برخورد چکشی باشد.

نقد همیشه کارآیی دارد و زمان خاصی نمی توان برای آن متصور شد. به عنوان مثال اثری که سال ها یا قرن ها پیش خلق شده در زمان کنونی نیز می تواند توسط منتقدان نقد شود. برخی از صاحبان اثر به اشتباه فکر می کنند که باید جواب منتقد را بدهند. صاحب اثر تمام هنر خود را به کار بسته و اثرش بعد از عرضه مورد نقد قرار گرفته است. در این صورت صاحب اثر دیگر نمی تواند در کارش تغییری دهد. وی زمانی می تواند در اثرش تغییر ایجاد کند که عرضه نشده باشد.

انتقاد باعث زیاد شدن محبت و دوستی می شود(البته در بعضی مواقع بستگی به شخصی دارد که ازاو انتقاد می شود). در حالت اول٬وقتی از کسی انتقاد می شود شخص از انتقاد کننده کمال تشکر رو دارد که ممنون که منو از اشتباهاتم اگاه کردید و کلی هم قربون صدقه ی طرف انتقاد کننده میره٬ولی در حالت دوم٬در صورتی که از فرد انتقاد شود به مسخره کردن٬تقلیدرفتار و ناسزاگفتن و شرح شخصیت‌ و… فرد می پردازد و درصورتی که از او تعریف می کنند٬شروع به گفتن جملاتی مانند:من متعلق به شمام٬خجالتم ندید و… می کند٬حالا انتقاد ‌‌‌‌‌‌‌پذیری یعنی این که در صورتی که از فردی انتقاد شد رفتاری چون رفتار حالت اول رو از خودش نشون بده. انتقادپذیری باعث میشه انسان از اشکالات خودش با خبر بشه و انگیزه ای برای زندگی در وجودش ایجاد میشه.

تمام سایتها هم  باید همانگونه که در اختیار اعضای شورا قرار دارند در اختیار شهروندان نیز باشند.چون مخاطبان این سایتها همین شهروندان هستند.همانگونه که مصاحبه ها و اخبار شورای شهر را انتشار میدهند موظف هستند صدای شهروندان شهر را نیز به گوش همان اعضای شورا برسانند.

گاهی شهروندان از سر خرد و گاهی از سر دلسوزی نقدهای تندی روا میدارند که آمیخته با تندی هست.این نوع نقد نیازمند تامل و تفکر هست که چه چیزی باعث شده این شهروند اینگونه بر مسئول شهر یا اعضای شهر خرده بگیرد و آنها را به صلابه بکشد.

بی شک همشریان فهیم ما دنبال تحقیر یا تخریب اشخاص نیستند و آنچه میگویند از سر دلسوزی برای همین شهر است.

اما مسئولین و اعضای شورای شهر که همیشه در تیررس انتقادات قرار دارند باید حواسشان باشد که نقد شما عاملی برای بیدار شدن و در مسیر درست قرار گرفتن شما هست.

اگر نقد نباشد موفقیت حاصل نمیشود.ختی اگر نقدی از سر تخریب و تحقیر باشد. انتقاد در شاخه امر به معروف و نهی از منکر قرار می گیرد، انتقاد ابزار انتقام و تصفیه حساب های شخصی نیست، بلکه ابزار اصلاح است و اگر نباشد اصلاحات واقعی در جامعه انجام نمی شود.

اما متاسفانه مطلبی که عضو شورای شهر را مورد نقد قرار داد از روی خروجی چندتا از سایتها برداشته شد .اولا رسالت رسانه با این اقدام زیر سوال رفت که چرا مطلب یک شهروند را انتشار دادند و بعد حذف کردند.آیا مطلب را نخواندند و انتشار دادند که اگر اینگونه باشد جای تاسف دارد که چرا بدون خواندن مطلب ذکر شده آنرا انتشار دادند.

اگر مطلب را خواندید بی شک به انتشار آن مطمعن بودید که منتشرش کردید.ولی برداشتن مجدد آن از روی سایت کاری بس زشت و ناپسند بوده چرا که مخاطب آن مطلب بی شک جوابیه ای آماده خواهد کرد و منتشر خواهد کرد که این حق شخص نقد شده است که از عملکرد فعلی خود دفاع کند.

به هر حال اگر نقد اشتباه بود حق انتشارش را نداشتید و اگر انتشار دادید حق حذفش را نداشتید.شهروندان و مخاطبان سایت ها شعور و درکشان فراتر از ۱۰ سال پیش شده و خود بهترین منتقدین وضعیت موجود هستند.پس رسانه ها مواظب باشند که از مسیر خود خارج نشوند و رسالت اصلی خود را فراموش نکنند.

از عضو محترم شورای شهر  انتظار میرود جوابیه ای در شان شخصیت خودو شورای شهر انتشار دهند و سعی شود جوابیه حالت انتقامی یا تقابل به مثل نباشد چرا که هر قدم شما امروز زیر ذره بین است و مردم حتی به سکوت شما هم دقت میکنند.

از منقد مطلب ذکر شده هم تقاضا دارم در انتقادهای خود حریم و حرمتها را حفظ کند که مبادا نقدش تبدیل به تخریب شود.

بگذران دانسته از ما گر ادایی سر زده است

بوده نا دانسته گر از ما خطایی سر زده است

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(جمانیوز)