انتخاب وزير آموزش‌و‌پرورش ؛ نگراني‌ها و پيشنهادات

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)

انتخاب وزير آموزش‌و‌پرورش، نگراني‌ها و پيشنهادات…….

اين‌ روزها گزينه‌هاي متعددي براي وزارت آموزش‌و‌پرورش مطرح مي‌شود؛ از سرپرست فعلي آموزش‌و‌پرورش گرفته تا مدير کل وزارتي آموزش‌و‌پرورش و بعضي از نمايندگان فعلي مجلس. اگرچه براساس يک رويه نانوشته معمولا دولت‌ها کسي را که به عنوان سرپرست وزارتخانه‌ای معرفي مي‌کنند را به عنوان وزير پيشنهادي هم به مجلس معرفي مي‌کنند، شانس سرپرست فعلي آموزش‌و‌پرورش براي وزارت بيشتر از ديگران است اما گزينه پيشنهادي رئيس‌جمهور براي وزارت بزرگ‌ترين دستگاه اجرايي کشور با برخورداري از يک ميليون پرسنل فرهنگي و بيش از ۱۳ ميليون دانش‌آموز قبل از قبول پست وزارت بايد اقتضائات، تهديدها و مسئله‌هاي اصلي حوزه آموزش‌و‌پرورش را به درستي بشناسد.

“گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی صبح خرد”؛ اين روزها بازار پرالتهاب شايعات و گمانه‌زني‌ها درباره انتخاب وزير جديد آموزش‌و‌پرورش داغ است. به نظر مي‌رسد با نزديک‌تر شدن به موعد معرفي وزير، طيف‌ها و تشکل‌هاي سياسي با هدف تاثيرگذاري بر انتخاب وزير، گزينه‌ي مورد علاقه و حمايت خود را جزء گزينه‌هاي مطرح براي وزارت معرفي ‌کنند. اگرچه بيشتر گزينه‌هايي که مطرح مي‌شود با واقعيت فاصله دارد، اما اين فشار‌ها ممکن است انتخاب وزير بعدي را تحت الشعاع قرار دهد.

در جديدترين اظهار نظرها، چهار فعال زن اصلاح‌طلب از حسن روحاني خواسته‌اند تا در راستاي عمل به شعارهاي انتخاباتي‌اش، براي وزارت آموزش‌و‌پرورش از «وزير زن» استفاده نمايد. از جمله شعارهاي انتخاباتي روحاني در هر دو انتخابات ۹۲ و ۹۶، وعده بکارگيري زنان در عرصه‌هاي مديريتي به ويژه در سطوح عالي اداري و اجرايي بود که هيچگاه محقق نشد!

اگرچه به گفته برخي از تحليل‌گران سياسي، در شرايط بوجود آمده روحاني مي‌تواند با معرفي يک وزير زن پيام روشني به بدنه اجتماعي حامي خود بدهد اما نبايد فراموش کرد که آموزش‌و‌پرورش بعنوان يکي از مهم‌ترين و تاثير گذارترين وزارتخانه‌هاي کشور نيازمند وزيري در قد و قواره مشکلات خود مي‌باشد. البته در اينکه زناني که در عرصه‌هاي مديريت کلان کشور حضور دارند براي تصدي جايگاه وزارت توانمندي لازم را دارند شکي نيست اما به باور نگارنده با توجه به دو سال باقي مانده از عمر دولت دوازدهم و در شرايطي که وزارتخانه پر‌ مخاطب آموزش‌و‌پرورش هم از لحاظ مديريتي و هم از لحاظ اقتصادي با چالش‌هاي اساسي روبروست عملا معرفي وزير زن کمکي به حل مشکلات و معضلات پايان‌ ناپذير آموزش‌و‌پرورش نکرده و با توجه به شرايط سياسی حاکم بر مجلس، بعيد است که بتواند از سد بهارستان عبور کند.

اين‌ روزها گزينه‌هاي متعددي براي وزارت آموزش‌و‌پرورش مطرح مي‌شود؛ از سرپرست فعلي آموزش‌و‌پرورش گرفته تا مدير کل وزارتي آموزش‌و‌پرورش و بعضي از نمايندگان فعلي مجلس. اگرچه براساس يک رويه نانوشته معمولا دولت‌ها کسي را که به عنوان سرپرست وزارتخانه‌ای معرفي مي‌کنند را به عنوان وزير پيشنهادي هم به مجلس معرفي مي‌کنند، شانس سرپرست فعلي آموزش‌و‌پرورش براي وزارت بيشتر از ديگران است اما گزينه پيشنهادي رئيس‌جمهور براي وزارت بزرگ‌ترين دستگاه اجرايي کشور با برخورداري از يک ميليون پرسنل فرهنگي و بيش از ۱۳ ميليون دانش‌آموز قبل از قبول پست وزارت بايد اقتضائات، تهديدها و مسئله‌هاي اصلي حوزه آموزش‌و‌پرورش را به درستي بشناسد.

آموزش‌وپرورش هم از لحاظ ساختاري و هم از لحاظ اقتصادي مدت‌ها است که درگير مشکلات پيچيده و نابساماني‌هاي بسيار جدي است. عدم توجه جدي به مشکلات وزارتخانه‌ عريض‌و‌طويل آموزش‌و‌پرورش به‌عنوان دغدغه‌هاي ملي باعث تل‌انبار شدن مشکلات اين حوزه شده و عملا دولت‌ها به تنهايی قادر به حل آنها نبوده و نيستند.

کسري دائمي بودجه، انباشتگي مالي و معوقات چندين و چند ساله‌ي فرهنگيان، مصوبات و قوانين اجراء نشده و صدها مسئله ريز و درشت دستگاه عريض و طويل آموزش‌و‌پرورش مسائلي نيستند که صرفا با وعده و وعد قابل حل شدن باشند. کانديداهاي پست وزارت بايد به خاطرداشته باشند که شعارهاي «حل مشکلات و مسائل اقتصادي، رتبه‌بندي و پرداخت مطالبات فرهنگيان»، شعارهاي بسيار دلنشيني هستند اما نه در دولت و نه در مجلس اراده و تواني براي اجراي اين شعارها وجود ندارد.

واقعيت اين است طي اين سال‌ها و از پي آمدن و رفتن وزيراني از جريان‌هاي مختلف، به دليل سياست‌ها، غفلت‌ها و کاستي‌ها، اوضاع آموزش‌و‌پرورش نه‌تنها بهبود نيافته که از بسياري جهات بدتر هم شده است. بخش اعظمي از مشکلات کنوني آموزش‌و‌پرورش، به عدم توجه و اهتمام جدي حاکميت و دولت‌ها به حل مشکلات ريشه‌اي و زيرساختي اين حوزه بر مي‌گردد و تامادامي که سياست‌ها تغيير نکند، آمدن و رفتن وزيران اعم از اصلاح‌طلب يا اصول‌گرا بر فرض توانايي هم، به تنهايي قادر نخواهد بود موانع را از ميان برداشته و راه را براي پيشرفت هموار نمايد.

در شرايط کنوني آموزش‌و‌پرورش نيازمند وزيري است که با قدرت تعامل و مديريت چند جانبه ابتکار عمل را در دست گرفته و با اتخاذ ديدگاهي نو، اصلاحات ساختاري و نهادي را با صراحت و جديت سرلوحه کار خود قرار دهد. بي‌شک مسير اصلاح و نوسازي ساختار کهنه و فرسوده آموزش‌و‌پرورش بسيار دشوار است اما وزير جديد بايد با واقع‌بيني، نگاه تخصصي و برنامه محور، بدور از شعار زدگي براي ترميم ساختار بيمار آموزش‌و‌پرورش تلاش کند.

به‌زعم نگارنده در شرايط کنوني، عمده‌ترين انتظارات فرهنگيان از وزير جديد آموزش‌و‌پرورش در دو حوزه خلاصه مي‌شود؛ يكي انتظارات در حوزه اقتصادي آموزش‌و‌پرورش است كه بهبود معيشت آنان را شامل مي‌شود و اين مساله در صدر درخواست‌ها و مطالبات فرهنگيان قرار دارد. انتظار ديگر در حوزه ارتقاي کمي‌و‌کيفي نظام آموزش‌و‌پرورش براساس اجراي كامل سند تحول بنيادين آموزش‌و‌پرورش خلاصه مي‌شود.

بي‌گمان دولت روحاني براي برون‌رفت از مشکلات کنوني آموزش‌و‌پرورش نيازمند بازنگري در برنامه‌هاي استراتژيک خود و اتخاذ سياست‌هاي هوشمندانه‌اي در اين حوزه دارد و بدون تغيير نگاه «سنتي و هزينه‌اي» دولت نسبت به آموزش‌و‌پرورش نمي‌توان انتظار تغييرات بنيادي و ساختاري در اين حوزه داشت.

در اين شرايط انتخاب درست و هدف‌محور مي‌تواند بسياري از سوء تفاهمات ايجاد شده در خصوص بي‌توجهي دولت اعتدال به معلمان و مشکلاتشان را برطرف نمايد. بنابراين از رئيس‌جمهور و مردان تصميم‌سازش انتظار مي‌رود احساس مسئوليت و تصميم منطقي ‌و ‌عاقلانه را جايگزين مصلحت‌انديشي و حفظ منافع حزبي ‌و‌ جناحي نمايند و براي ايجاد تحولي لازم و ضروري، با تغيير رويکرد و با اقدامات عملي در جهت بهبود اوضاع آموزش‌و‌پرورش، فرهنگيان و دانش‌آموزان بکوشند.

/حسين طاهري‌فرد

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)