“چهار شنبه سوری نماد مهر و شادی” / محمود منطقیان

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)

مانند اعتقاد به سعد و نحس و یا خوب و بد روزها،خوردن تربت فلان مرده برای شفا،بوسیدن قبور،خواندن فلان ورد برای خانه دار شدن،دعانویسی ها برای بچه دارشدن و شفا بیمار،قربانی کردن گوسفندان بی گناه برای خیر و ثواب،شُل مالی کردن بدن در ایام محرم،قمه زنی به قصدثواب،خود را کَلب این و آن خواندن برای تقرب،دستبوسی برخی اشخاص برای تبرک وبت سازی از آنها،استخاره برای خوب وبد کارها،باور به شوم بودن عطسه وقتی قبل از شروع کاری روی می دهد و موارد بسیار دیگر…

“چهار شنبه سوری نماد مهر و شادی”

“محمود منطقیان” ؛این متن در پاسخ کسانی نگاشته شده که مدعی اند چهارشنبه سوری یک رسم خرافی و بی معناست و خود چشم به روی خرافه های رایج بسیار بسته اند:

خرافه یک باور و رفتار نامعقول و بیهوده است که انجامش نه تنها سودی ندارد،بلکه می تواند زیانبخش و مایه عقب ماندگی فرد و جامعه هم باشد.
مانند اعتقاد به سعد و نحس و یا خوب و بد روزها،خوردن تربت فلان مرده برای شفا،بوسیدن قبور،خواندن فلان ورد برای خانه دار شدن،دعانویسی ها برای بچه دارشدن و شفا بیمار،قربانی کردن گوسفندان بی گناه برای خیر و ثواب،شُل مالی کردن بدن در ایام محرم،قمه زنی به قصدثواب،خود را کَلب این و آن خواندن برای تقرب،دستبوسی برخی اشخاص برای تبرک وبت سازی از آنها،استخاره برای خوب وبد کارها،باور به شوم بودن عطسه وقتی قبل از شروع کاری روی می دهد و موارد بسیار دیگر…
اما مواردی هستندکه خیلی به ظاهر توجیه عقلانی ندارند و اما نمادین و معنی دار و سودمندهستند.
خیلی از داستانهای مثنوی تمثیل اند و واقعی نیستند اما نمادین و معنی دارند.
یکی از این موارد،جشن چهارشنبه سوری است که اگر به صورت اصیلش انجام شود،هم شادی بخش است و هم بعد عرفانی و معنوی و شناختی دارد:

۱=آتش همواره نزد ایرانیان پاک و بزرگ شمرده می شده است. یکی به خاطر روشنایی بخشی و دوم به خاطرپاک کنندگی آن به گونه ای که در آیین ایرانیان قبله برای عبادت بوده است.

۲= اگربه ظاهرآتش نگاه کنی،می بینی که حرکتی از خاک به سوی افلاک دارد و این حرکت رقصان و روشنایی بخش است و تیرگی ها را می زداید و جهان بدون آتش سرد و سوت و کور است. رقص اتش نمادشادی و حرکت رو به بالای آن،نماد کمال جویی است.
و از خداوند نیز به صفت نور یاد شده است.
“خدا نور آسمانها و زمین است”

۳=آتش همواره نماد پاکی و عشق بوده است و کسی که عاشق واقعی است همه ناخالصی ها را در خود می سوزاند و حرکتی کمالی دارد.
آتشکده های زردشتی باهمچو معنایی برپا و روشن بوده اند.انسان به کمک آتش عشق، همه غمها و ترسهاو صفات بد را درخودمی سوزاند.
از سویی زردی نشان و نماد غم و رنج و بیماری و پریشانی است.
در جشن چهار شنبه سوری پریدن از روی آتش یک حرکت نمادین کمالی است و پریدنی است بر فراز آتش و در این حرکت شعارانسان این است که زردیها را که نماد غم،آز،حسد،کینه،نفرت و دیگر صفات بداست به دست آتش می سپارد و از آتش، عشق و روشنایی و معرفت می ستاند.
انسان بر فراز شعله آتش می گوید:
“زردی من برای تو و سرخی تو برای من”

و این آتش عشق و ومعرفت درونی است که زردیها را از انسان می ستاند و انسان را پاک می کند و در برابر به انسان سرخی عشق و معرفت و شادابی می بخشد.
استاد الهی قمشه ای انسان زیبایی شناس و عارف عهد، برعکس نظراستادمطهری،می گوید درباره شعله آتش و رقص آن به سوی بالادرچهارشنبه سوری، می توان ساعت ها سخن گفت.
به نظربنده پریدن از روی آتش در جشن چهارشنبه سوری علاوه شادی بخشی آن،روح و معنایی کمالی و عرفانی و سرشار ازمعنا دارد.
و ازلحاظ اسطوره ای چه زیبا گفته اندکه:
چون سیاوش ازآتش گذرکرد و او را نسوخت و این حرکت بر پاکی و بی گناهی او گواهی داد، به فرمان شاه آتشها افروختند و جشن شادی برپاکردند و چون این جشن و رویداد درشب چهارشنبه پیش آمد،آن را چهارشنبه سوری نام نهادند.
بنابرین جشن چهارشنبه سوری جشنی اصیل و ایرانی و شاد و پرمعنا است و به دوراز خرافه های رایج است.
سنت های اصیل را که از نیاکان به مارسیده است، با نگاه روز می توان پاس داشت و به آن بالید.

۹۹/۱۲/۲۶

پایگاه خبری تحلیلی”صبح خرد”(sobhekherad.ir)