وقتی لنز دوربین برای ثبت جهانی بلا شاپور کمک می کند

“گروه فرهنگی صبح خرد”؛ بهمن سال ۹۳ بود که به تازگی سیمرغ بهترین مستند جشنواره سی و سوم فجر رو بخاطر یک مستند از حیات وحش استان همدان دریافت کردیم. پس از آن تصمیم گرفتیم به استان زادگاه و سرزمین پدری برگردیم و از ظرفیتهای آن برای تولید یک اثر فاخر مستند بهره ببریم. ژانرهای حیات وحش، زیست محیطی و اجتماعی را بررسی کردیم ولی دیدیم این استان پتانسیل بالایی در حوزه های تاریخی و گردشگری دارد. از همین روی کلید تولید مستندی از بلادشاپور باستان را در اسفند همان سال ۹۳ در کاروانسرای قدیمی شهر دهدشت زدیم. در صحبتهایی که در آن همایش داشتیم به یک نکته اشاره کردم و همان نکته را نصب العین حرکتی کردم که آن روز آغاز شد و امروز پس از ۷ سال اولین نتایج آن را به عینه لمس می کنیم…

ما اینجاییم تا اول نگاه خودمان به خودمان و سپس نگاه مردم ایران به خودمان و در نهایت نگاه آن سوی مرزها به خودمان را تغییر دهیم؛ اینجاییم تا بگوییم قومیت ما دارای اصالتیست، دارای پیشینه و قدرت فرهنگی است و می خواهیم غبار زمان را کنار زده و دوباره دفتر تمدن و فرهنگ کوهگیلویه و بویراحمد را ورق بزنیم… و می خواهیم تاریخ کوهگیلویه و بویراحمد را دوباره بنویسیم…
حاصل کار شد چهار فیلم مستند فاخر که در جشنواره ها، شبکه های تلویزیونی داخلی و خارج از کشور به زبان‌گویای داستان تاریخ و تمدن استان کوهگیلویه و بویراحمد تبدیل شدند.

-کوهگیلویه در گذرشنهای زمان در سال ۹۶
-دهدشت، عصر طلایی یک طرزمین در سال ۹۷
-بلادشاپور، میراث جهانی در سال ۹۸
– سفر به بلادشاپور در سال ۱۴۰۰

اما امروز خرسندم که بی محابا و با شعف اذعان کنم که پس از چندین سال بی جواب ماندن درخواستهای مکرر اداره کل میراث فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد و متعاقب آن سازمان میراث فرهنگی کشور از سوی دفتر نمایندگی یونسکو در جهت بررسی و تشکیل پرونده ثبت کاروانسرا و شهر قدیم دهدشت در فهرست میراث جهانی یونسکو، سرانجام مجموعه تلاشهای بنده و تیم تولیدم که با پخش و اکران این فیلمها از شبکه‌های ملی داخلی و متعاقب آن پخش فیلم مستند “دهدشت، عصر طلایی یک سرزمین”  از شبکه‌های اروپایی Rai Tv3 ایتالیا و Prima Tv جمهوری چک در خارج کشور به منصه ظهور رسید، با تلاش همزمان دکتر طالبیان معاون سابق وزیر میراث در قراردادن کاروانسرای شهر دهدشت در لیست درخواستی همراه گردید و درنهایت بلادشاپور مورد توجه نهاد فرهنگی سازمان ملل متحد قرار گرفته و درخواست ارزیابی کاروانسرا و شهر قدیمی دهدشت پذیرفته شد.

پذیرشی که متعاقب آن مسئول ارزیاب یونسکو مهرماه امسال به شهر دهدشت سفر کرده و گزارش ارزیابی کاروانسرای شهر دهدشت را تکمیل و به مقر یونسکو در پاریس ارسال نمود تا انشالله در اجلاس ژوئیه ۲۰۲۲ یعنی تیرماه سال آینده به ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو برسد… شنیده ها حکایت از جلب نظر ارزیاب یونسکو در کاروانسرای شهر دهدشت داشته و شنیده ها از وزارتخانه میراث نیز حکایت از آن دارد که با توجه به فضای بازسازی فیلم مستند “دهدشت، عصرطلایی یک سرزمین”  که چهره ای تقریبی و مطلوب از بازارها، ساختمانها، مدارس، مساجد و المانهایشهری دهدشت قرن دهم هجری ارائه داده بودیم، می توان پس از گام اول درثبت کاروانسرای شهر دهدشت در فهرست میراث جهانی، گام دوم را با مرمت و احیای بافت شهر قدیم دهدشت در مسیر ثبت جهانی کلیت این شهر کهن و متمدن قرون دهم و یازدهم هجری فراهم نمود.

نباید از یاد برد که مردم دهدشت و کوهگیلویه بزرگ خسته از وعده های توخالی نمایندگان استان در مجلس که پس از تخریب بخشی از کاروانسرا در سال ۹۸ سخن از کمکها و تخصیصهای دهها میلیاردی برای احیا و مرمت این شهر می کردند (غلامرضا تاجگردون با ادعای تخصیص ۱۵ میلیارد تومان و عدل هاشمی پور با ادعای تخصیص ۱۰ میلیارد تومان)، سرانجام این مردم محروم و مظلوم شاهد آن بودند که تلاشهای یک شهروند معمولی در قامت مستندساز و مستندنگار به نقطه ای ختم شد که هم اینک هم شاهد قرار گیری نام بلادشاپور در نوبت ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو هستیم و هم در روزهایی که بودجه کشور به سخت ترین شرایط خود رسیده شاهد تخصیص چندمیلیاردی منابع و اعتبارات جهت مرمت و احیای تدریجی شهر قدیم دهدشت در قلب تاریخ بلادشاپور می باشیم.

انشالله تا ثبت جهانی بلادشاپور و خروج دهدشت و کهگیلویه بزرگ از بن بست فرهنگی، اقتصادی گردشگری این مسیر را ادامه خواهیم داد.

امید عبدالهی/ ۱۴ آذر۱۴۰۰