علم بهتر است یا ثروت!؟

“صبح خرد”؛ در یادداشت فریبا حسینی با عنوان«علم بهتر است یا ثروت»  آمده است؛ 

حضرت علی(ع) در پاسخ به سوالات مربوط به علم بهتر است یا ثروت، بیان فرمودند:

«علم بهتر است،زیرا علم میراث انبیاست و مال و ثروت میراث قارون و فرعون و هامان و شداد».

در پاسخ دیگری فرمودند: «علم بهتر است، زیرا علم تو را حفظ می کند، ولی مال و ثروت را تو مجبوری حفظ کنی».(کشکول بحرانی،ج ۱ص۲۷)

مقام معظم رهبری در دیدار با نخبگان و استعداد های برتر علمی(۱۴۰۳/۰۷/۱۱) فرمودند:

« در باب حفظ و تکثیر نخبگان، من عرض میکنم برای اینکه ما نخبه را اوّلاً نخبه نگه داریم، ثانیاً کشور از او استفاده کند،‌ بعد به امیدهای واهی به فکر فرار کردن از کشور و خروج از کشور نباشد، کارهایی باید انجام بگیرد؛ مهم‌ترین کار این است که نخبه احساس کند وجودش در کشور اثرگذار است؛ نخبه دنبال این است دیگر. فرد نخبه، جوان نخبه مایل است که کشور از آن محصول ذهنی خودش و محصول علمی خودش استفاده کند. وقتی نخبه می‌آید داخل دانشگاه و با درِ بسته روبه‌رو میشود، میرود در فلان پژوهشگاه همین‌جور، در فلان دستگاه دولتی همین‌جور، این نخبه اگر هم در کشور بماند، دیگر نخبه نخواهد بود، میرود دنبال یک کار دیگری؛ نخبه‌ای که برای امرار معاشش سراغ تاکسی‌رانی هم برود، احتمالاً ممکن است وجود داشته باشد! ما نباید بگذاریم نخبه احساس کند که وجودش بی‌اثر است؛ باید اثرگذاریِ خودش را احساس کند.»

آنقدر که جامعه نسبت به مواردی همچون تولیدات خودروهای بی کیفیت، حساسیت نشان می دهد، نسبت به کیفیت آموزش در مدارس و دانشگاه‌ها بی تفاوت است یا کمتر حساسیت دارد . اگر بدرستی درک کنیم که توسعه جامعه در هر سطح و بخشی وابسته به توسعه آموزش و پرورش و آموزش عالی است، آنگاه برای کیفیت بخشی به هر امری، ابتدا به کیفیت آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها خواهیم پرداخت. تولید انبوه فارغ التحصیل در دانشگاه‌ها که شاید با کمترین بارآوری و تغییر در سرمایه انسانی همراه باشد ، پیامد خوشایندی برای جامعه به همراه نخواهد داشت . اکنون غالب پژوهشهای تولید انبوه و فست فودی دانشگاهی هیچ منفعتی برای توسعه اجتماعی به همراه ندارند اما کسی هم به این وضعیت معترض نمی شود !. همه اینها بیانگر نیاز جامعه ما به توسعه کیفیت آموزش است که از مدرسه آغاز و به دانشگاه می رسد .

 متاسفانه اخیرا دانشگاه ازاد اسلامی مصوبه ای مبنی بر استفاده از دانشجویان مقطع دکتری بعنوان استاد در دانشگاه و کسر حق الزحمه آنها از شهریه ( *دستیار آموزشی* )، را اجرا می کنند، از انجائیکه دانشجوی مقطع دکتری با حجم زیادی از دروس و پژوهش مواجه است و دغدغه اش باید صرف تحصیل خود باشد نه تدریس، این خود به نوعی، صدمه به کیفیت آموزش محسوب نمی شود؟

از طرفی برخی از دانشجویان دکتری، مقطع کارشناسی ارشد و کارشناسی آنها با رشته تدریس شان متفاوت است که ایا این با کیفیت بخشی اموزش همراستا است؟؟ 

همچنین همزمانی حضور استاد و دانشجو در جلسات امتحان پایان ترم، چه توجیحی دارد؟

درصورتیکه استاد می بایست در روز امتحان خود در جلسه دانشجویانش حضور داشته باشد.

فارغ التحصیلان نخبه دانشگاه ازاد اسلامی ، که اکثرا بیکار هستند، شایسته نیست که در همان دانشگاه برای جبران بخش کوچکی از هزینه کرد های خود ، تدریس نمایند؟

 از طرفی مبالغ زیاد شهریه که تا بصورت کامل پرداخت نگردد، دانشجو حق حضور در جلسه امتحان را ندارد ،چگونه است که قادر به پرداخت حق الزحمه اساتیدش نیست؟ همانطور که بعضی از سال ۹۸ تاکنون حق الزحمه اساتید حق التدریس پرداخت نشده و نسبت به تورم، الان فاقد ارزش مالی است.

ممانعت از حضور دانش آموختگان نخبه سایر دانشگاهها بعنوان حق التدریس در دانشگاه آزاد از دیگر معایب این طرح می باشد.

حال این سوال مطرح است که ایا این طرح با پاسخ معصومین و بزرگان ما سنخیت دارد یا خیر؟

انتظار می‌رود  پرچم کیفیت توسط آموزش شناسان و متخصصان علمی آموزش عالی، برداشته شود، اما متاسفانه کمتر این انتظار برآورده می شود !

 باید برای ساختن جامعه ، توسعه آموزش بعنوان یک گفتمان ملی مورد حمایت قرار گیرد . گرچه رسیدن به این نقطه آرمانی نیازمند به فداکاری و از خودگذشتگی های فراوانی است!