نوروز ، تبیین و تزیین ِ تعدیلات است نه تعطیلات .

“صبح خرد”؛  دکتر سید ابوتراب دولتخواه :اعتدال و میانه روی را با الهام از طبیعت بُرش داده و به اکران می گذارد؛  همان اعتدالی که در توازن و تعاون فراز ِ روح بزرگ لیله القدر « علی » موج میزد. 

نوروز ، پژوهش بیکران ِ ملی ، هویت شناسی و ایران شناسی است که سَر زدنی ایست به آیین ها ، آداب ها و سِری ایست نهفته در تمدن عمیق ایرانی – اسلامی .

نوروز ، یک کارگاه ِ مستمر و ژرف ِ آموزشی ِ ملی است که از خوی نیک و خُلق نیک داد سخن می دهد تا اندیشه ی راست رویی و راست گویی رشد و نمو یابند و آدمی سامان بخشد خویش را با بار و تبار و بارش ِ خوبی ها برای یک حیات مطلوب . و این قشنگ ترین مدل از تغذیه ی صحیح ِ تربیت و پرورش انسانی است .

مرور اتصال مشترک فرهنگی و تاریخی ِ « تان » دار هاست : ارمنستان ، تاجیکستان ، ازبکستان ، افغانستان، ترکمنستان ، گرجستان، پاکستان وبلخ ، سمرقند و بخاراست. تان هابی که وابستگی و هویت ایرانی بودن خویش را در نامشان تصدیق و فریاد می زنند ….

در پلان آغازین و پایانی ِعید ، مهربانی ، گذشت ، اخلاقیات ، خودشناسی و خداشناسی ، شادمانه تقویت میشوند . انچنان که خداوند در سرچشمه ی نورانی کتاب خویش می فرمایند :

« خوبی در رعایت دقیق ِ مناسک نیست بلکه در محبت و عشق به همنوعان است»

در بعدی ممتازتر ، رسالت یک ایرانی که تکلیف میهن پرستانه اش به عشق ِ تمام ، میان ِ زبان ، لبان و بیانش جاری است ، فراخوان ملی حضور در اکران ِ سخن حکیم توس می باشد. 

« که ایران نباشد ،تن ِ من مباد »

اینجاست که ایرانی بایستی پیشران ِ مهرورزی ، خردورزی و وطن پرستی باشد .

اینجاست که منش و روش ایرانی ، عالی بینی و عالی دینی است .

و این همسان سازی ملی با معادله ی صلح و نیکی ورزیدن آراسته می گردد .

بنای نوروز ، فضاسازی شکفتن هاست نه شکافتن ها .

بنای وحدت است نه بسته بندی ها و دسته بندی هایی که به مضمون آسیب می رسانند و محدودیت و معدودیت در جهان ِ بیکران ِ لایزال ایجاد می نمایند .

محبت ، این روح معنوی و ملی اگر ترک بردارد و آسیب ببیند ، هویت ملی یک جامعه ی دیرپای ، کم رنگ و سست می گردد .

« خلل پذیر بود هر بنا که می بینی »

« به جز بنای محبت که خالی از خلل است »

نوروز با وزیدن خویش بر ورزیدگان و فرهیختگان فکری جامعه ندا در می دهد که آنانکه اهل محبت آند ، زندگی را بُرده آند .

به خردورزان و خردمندان جامعه گوشزد می کند که هر جا به کتاب ِ خرد اویختید ، به یقین برده اید .

و هر جا خودشناس گشتید ، بر مصطبه ی خداشناسی ارتقا یافته اید.

دورهمی های عیدانه که منتج به تفاهمنامه ی دوستی می گردند ، تقریر این حقیقت است که شاد بودن بدون گفت و گو ، تحقق ناپذیر است .

نوروز در گوش های ناشنوای ما تکرار می کند که : بازماندگان از تحصیل سوداورتر و معلم تر از بازماندگان اخلاق آند..

مبادا ! بر سفره ی زندگی نامه ی اصیل ایرانی ، میوه های کال وفیک ِ بیگانه چیده گردد و این رسم و تربیت کهن ملی دچار مسخ زدگی گردد . مبادا !!!!

نوروز از تغییر و اصلاح سنجه های انسانی سخن می راند نه از تحریف آنها . و این قشنگ ترین حالت ِ فهم ِ عمیق از عید است تا تازگی و طراوت و برتن نمودن خلعت فاخر ِ آگاهی و اندیشه را بر لباس نو رجحان بخشیم .

و آنجاست که دکتر علی شریعتی ، فکر افزار و مغرافزار ِ زیبانویس ِ زمانه ی خویش ، قشنگ تر به نسبت نوروز و خویشاوندی اش با طبیعت می پردازد که : طبیعت ، مادر نوروز است و طبیعت کان ِ مهربانی است . و این؛ یعنی ، طبیعت درمانی و دوستی با طبیعت . آنجاست که در این روز نخستین ِ لحظات ِ آغاز ِ آفرینش ، بر زدودن غبار ِ قرن ها بر چهره ی نوروز تاکید دارند .

در پایان با ذکر معنوی « یا مقلب القلوب و الابصار » دعای پرورده و دانش افزای ِ کلاسیک بزرگ ِ عالم بشریت « فردوسی بزرگ » را با هم مرور می نماییم و این تکلیف میهن پرستانه ی ماست :

چو بخشنده باشی ، گرامی شوی

به دانایی و داد نامی شوی

همی خواهم از کردگار جهان

شناسنده ی آشکارو نهان

که باشد ز ِ هر بد نگهدارتان

همه نیک نامی بود یارتان

بپردازیم به شادی ها – از غصه هامان قصه نسازیم .

« دلتان پرنور و آباد باد »

دکتر سید ابوتراب دولتخواه