ریشه‌ها را زنده نگه داریم؛ سایه‌ها نمی‌توانند ایل بویراحمد را تعریف کنند!

یاسوج_صبح خرد؛ در در یادداشت غلامرضا تاجگردون درباره ایل بویراحمد آمده است؛ 

بسم الله الرحمن الرحیم  

ای فرزندان این خاک سرگشته! ای کسانی که نام بویراحمد را بر دوش دارید:  

حافظ بزرگی ایل باشید؛ نام کافی نیست، رفتار و گفتار و انتخاب‌ها را به تراز ایل برسانید. نگذارید کسانی که نه ریشه دارند، نه تجربه، و نه اخلاق، در جایگاه بزرگان بنشینند. بگذارید تاریخ با رفتار و شرافت نوشته شود، نه با هیاهوی کوتاه‌مدت. بویراحمد بزرگ بوده و بزرگ خواهد ماند، اگر ما اجازه ندهیم سایه‌ها جای ستون‌ها را بگیرند.  

این یادداشت دعوتی است به خودمان: میراث ایل را با رفتار، گفتار و انتخاب‌ها پاس بداریم. تا فردا، آن‌گاه که فرزندان‌مان تاریخ را ورق می‌زنند، بنویسند: ریشه‌ها ماندند، سایه‌ها گذشتند… و بویراحمد هنوز بلند است.  

این میراث تنها در کتاب نیست؛ در خاطر ماست. همان‌گونه که روزی مردی از دل کوهستان برخاست و حقیقت را گفت؛ از مردم محرومی گفت که در دامنه‌های دنا زیست می‌کردند و از ابتدایی‌ترین امکانات محروم بودند؛ از زنانی که نوزاد را بر دوش تا دوردست‌ها می‌بردند؛ از کودکانی که دندان‌هایشان با سنگ می‌شکستند؛ از روستاهایی که بر نقشه‌ی دولت نبودند. صدای او صدای اصالت بود، صدای ریشه؛ صدایی که اگر خاموش شود، تاریخ ما را دیگران روایت خواهند کرد.  

بویراحمد تنها با شمشیر و حماسه بزرگ نشده است؛ با قلم و چراغ معرفت نیز قد کشیده است. همان‌گونه که ملا قیباد سی‌سختی، مرد فرهنگ‌دوست و پیشگام تعلیم در این دیار، در سال‌های پرآشوب ایستاد و راه دیگری را نشان داد. او و جمیلی جمیری، معلمانی که در سال ۱۳۰۷ به خانه‌های مردم می‌رفتند و فرزندانشان را بی‌سواد نمی‌گذاشتند، ثابت کردند بزرگی ایل فقط در جنگ نیست، در روشن کردن چراغ مدرسه است.  

بویراحمد را نمی‌توان تنها با یک نام یا یک جغرافیا تعریف کرد؛ این ایل سایه‌ی طول‌های هزارساله است، فرهنگی و هویتی که با خون غیرت، ادب و آزادگی شکل گرفت و در تاریخ رد روشن و ماندگاری گذاشت. از بلندای دنا تا رودهای پرخروش جنوب، نام مردان و زنان این ایل در گوش تاریخ مانده است؛ آنان که اگر ابزار جنگ در دست نداشتند، قلم در مشت داشتند و معرفت را پاس داشتند.  

نام‌هایی چون آیت‌الله ملک‌حسینی بزرگ و فرزند خلفش که شرف ایل بودند؛ آنان که مشعل چراغ راه مردم بودند و سخنشان سنج برای اخلاق و دیانت. از دکتر ملک‌حسینی که جان بر سر اعتلای مردم گذاشت تا عطا طاهری که با قلم خود تاریخ ایل را زنده نگه داشت؛ آنان نوشتند تا دیگران تاریخ ما را به دلخواه خود ننویسند.  

امروز اما گاهی تصویر ایل ما در میدان‌های رسمی و سیاسی با آن تصویر که در ذهن مردم مانده، متفاوت است. چهره‌هایی که وزن ایل را نمایندگی نمی‌کنند، گاهی نمایان می‌شوند. این یادآوری برای امروز ماست:  

تاریخ ایل نباید دستمایه‌ی نمایش‌ها و رفتارهای سطحی شود. بویراحمد شایسته‌ی صداهای بلند نیست؛ شایسته‌ی اندیشه‌های بلند است.  

اگر امروز پیام اصیل ایل نادیده گرفته شود، فردا نه تنها نام بویراحمد دیده نخواهد شد، بلکه ارزش‌هایش نیز به فراموشی سپرده می‌شود. 

 غلامرضا تاجگردون