“جاده مرگ” در دو راهی توسعه و بلوط؛ تونل سه‌کیلومتری چه چیزی را نجات داد؟

یاسوج-صبح خرد؛ سید جمال موسویان در جمع خبرنگاران، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی را ضروری دانست، اما تأکید کرد اجرای پروژه‌های عمرانی نباید به معنای نادیده گرفتن منابع طبیعی و جنگل‌های بلوط باشد.

وی با اشاره به مسیر ۱۲ کیلومتری مورد استعلام گفت: در شش کیلومتر ابتدایی مسیر، پوشش درختی وجود دارد و در نقشه اولیه، تنها ۸۴۳ متر از مسیر به‌صورت تونل پیش‌بینی شده بود؛ اما با پیگیری منابع طبیعی، طول تونل به حدود سه کیلومتر افزایش یافت تا میزان تخریب جنگل کاهش پیدا کند.

موسویان افزود: در دو کیلومتر ابتدایی مسیر، حدود ۶۰۰ اصله درخت قطع خواهد شد و با احتساب بخش‌های دیگر، برآورد شخصی من این است که دست‌کم هزار اصله درخت در این پروژه از بین برود؛ البته تعداد نهایی پس از اجرای عملیات و بررسی دقیق مشخص خواهد شد.

مدیرکل منابع طبیعی استان با تأکید بر اینکه مخالفتی با اصل اجرای پروژه ندارد، گفت: این مسیر سال‌هاست به‌عنوان یکی از محورهای پرخطر استان شناخته می‌شود و اجرای آن می‌تواند ارتباط استان با آزادراه شیراز ـ اصفهان را بهبود دهد؛ اما توسعه باید با کمترین میزان تخریب خاک، درخت و پوشش گیاهی انجام شود.

وی تصریح کرد: منابع طبیعی نمی‌گوید پروژه تحت هیچ شرایطی مجوز نخواهد گرفت؛ طرح از سال ۱۳۸۵ دارای مجوز ماده ۲۳ است و سابقه آن به حدود دو دهه قبل بازمی‌گردد. مطالبه ما این است که مسیر با کمترین آسیب اجرا و مجری پروژه نیز ملزم به جبران خسارت‌های واردشده شود.

موسویان همچنین از ضرورت استفاده بیشتر از تونل، کاهش عرض عملیات، محدود کردن ترانشه‌ها و اجرای سازه‌های کنترلی برای جلوگیری از ریزش سخن گفت و افزود: هر جا امکان انتخاب گزینه‌ای با آسیب کمتر وجود داشته باشد، باید همان گزینه انتخاب شود.

جنگلداری اجتماعی؛ نسخه منابع طبیعی برای حفاظت و اشتغال

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان در بخش دیگری از سخنان خود، مشارکت مردم را مهم‌ترین راه حفاظت از عرصه‌های طبیعی دانست و گفت: حدود ۹۰ درصد مساحت کهگیلویه و بویراحمد تحت مدیریت منابع طبیعی است و حفاظت از این وسعت بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست.

موسویان از اجرای طرح جنگلداری اجتماعی در سطح حدود ۲۵۰ هزار هکتار خبر داد و گفت: در این طرح، عرصه‌ها در قالب قراردادهای ۳۰ساله در اختیار بهره‌برداران و جوامع محلی قرار می‌گیرد.

وی با ارائه برآورد شخصی خود، ظرفیت این طرح را برای ایجاد فرصت اشتغال تا حدود ۵۰ هزار نفر عنوان کرد و افزود: این عدد باید قابل بررسی و نقد رسانه‌ها باشد، اما اگر مردم از عرصه‌های طبیعی منفعت اقتصادی داشته باشند، خودشان به نخستین مدافعان جنگل تبدیل خواهند شد.

موسویان تأکید کرد: هدف از جنگلداری اجتماعی، تخریب طبیعت نیست؛ بلکه احیای عرصه‌ها، توسعه پوشش گیاهی و مرتعی، ایجاد تولید و شکل‌گیری زنجیره ارزش و درآمد پایدار برای جوامع محلی است.

منابع طبیعی؛ ۴۱۷ نیرو نیاز دارد

وی همچنین با اشاره به کمبود نیروی انسانی گفت: بر اساس شاخص‌های موجود، منابع طبیعی استان به ۴۱۷ نیرو نیاز دارد، در حالی که نیروی موجود بسیار کمتر از این میزان است.

موسویان از رسانه‌ها خواست به جای مطالبه‌گری صرف درباره تخریب جنگل‌ها، کمبود امکانات و نیروی حفاظتی منابع طبیعی را نیز مطالبه کنند.

آموزش حفاظت از بلوط از مدرسه

مدیرکل منابع طبیعی استان، آموزش را ضلع دیگر حفاظت از طبیعت دانست و گفت: برنامه‌های آموزشی با همکاری آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و روحانیون در حال پیگیری است.

وی تأکید کرد: حفاظت از منابع طبیعی تنها با «نکن» و «برداشت نکن» محقق نمی‌شود؛ مردم باید بدانند جنگل و بلوط متعلق به همه جامعه است و حفاظت از آن نیز یک مسئولیت عمومی است.

مالک زمین، مالک بلوط نیست

موسویان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به قطع درختان جنگلی در اراضی کشاورزی گفت: مالکیت زمین به معنای داشتن مجوز قطع درخت بلوط نیست.

وی افزود: درختان جنگلی موجود در اراضی کشاورزی مشمول قوانین منابع طبیعی هستند و نمی‌توان صرفاً به استناد مالکیت زمین، اقدام به قطع آنها کرد.

آمار آتش‌سوزی‌ها؛ اگر اختلاف دارید، با هم به محل می‌رویم

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان درباره انتقادها نسبت به آمار آتش‌سوزی‌ها نیز گفت: مساحت حریق‌ها از طریق سامانه پایش «تیزنگر» و بر اساس تصاویر ماهواره‌ای محاسبه می‌شود و ثبت آمار به‌صورت سلیقه‌ای امکان‌پذیر نیست.

وی با اشاره به آتش‌سوزی گسترده جساران اظهار کرد که این حریق عمدی بوده و مهار آن دو تا سه روز زمان برده است.

موسویان در واکنش به تردیدها درباره آمار اعلامی نیز گفت: اگر خبرنگاری معتقد است مساحت واقعی آتش‌سوزی با آمار ثبت‌شده تفاوت دارد، آماده‌ام همراه او به محل بروم، محدوده را با دستگاه موقعیت‌یاب اندازه‌گیری کنیم و نتیجه را اعلام کنیم.

اکنون مسئله اصلی در پروژه اتصال یاسوج به آزادراه شیراز ـ اصفهان، نه انتخاب میان «توسعه» و «طبیعت»، بلکه پیدا کردن نقطه‌ای است که هر دو امکان‌پذیر باشند؛ مسیری که هم از تلفات جاده‌ای بکاهد و هم هزینه آن برای بلوط‌های زاگرس تا حد ممکن پایین بماند.