تعصبات قومی ریشه ها و پیامدها …../ بقلم محمد کرمی

پیش از اینکه نوشتن آغاز کنم،به بررسی سابقه تحقیق پرداختم،با یک جستجوی کوتاه انبوهی از مقالات را در این زمینه یافتم،از جهتی مایه خوشحالی هست که این پدیده مذموم و ضد اررشی که به آسانی می تواند بنیان های جامعه مارا نابود کند،از نگاه محققان حوزه مسایل اجتماعی دور نمانده و خردمندان این پدیده و عارضه شوم را در جامعه ما به آن پی بردند و جهت،درمان آن ارایه راهکار نمودند .اما از جهتی دیکر باعث تاسف عمیق هست که این بیماری اجتماعی در سراسر ایران،به شکلی مرموز وخطرناک وجود دارد،از آذربایجان تا گرگان مازنداران از کرمان تا سیستان، از خوزستان،ایلام،لرستان همدان شاهد نفوذ این پدیده نامیمون بودیم . پس می طلبد که عزم خویش را جدیتر کرد و نیازهست قلم های بیشتری،به تکاپو وادار شود .
میدانم که مقالات طولانی مخاطب کمتری دارد،به همین خاطر  ناگزیرم که از اصول حاکم بر نگارش تحقیق تخطی کنم .و آنچه بنظرم مفید آمد خلاصه وار ذکر کنم .

واژه تعصب از لفظ عصب گرفته شده و به معناي آن است كه شخص نسبت به چيزي واكنش هاي عاطفي و احساسي به دور ازهرگونه معيارعقلاني و عقلايي داشته باشد. در حقيقت احساسي قوي و شديد و عاطفي است كه برگرفته از وابستگي شديد به امري مي باشد. منشا جهالت هست نقطه کوری که منطق را عقیم می سازد . تعصب، خصلتي است كه شخص را به حمايت بي چون و چرا از خانواده و خويشان، چه ظالم باشند و چه مظلوم، وادار مي سازد.  البته اين تعصب تنها نسبت به خويشان نزديك نيست، بلكه گاه نسبت به قوم و قبيله و يا كشور ويا نژادو يا فرهنگ و زبان نيز مي تواند تحقق يابد. از اين رو شخص بي هيچ دليل عقلي و يا عقلايي و تنها بر پايه احساس و عواطف برخاسته از تعصبات خويشي وقومي و نژادي به دفاع از وي مي پردازد.

از  عواملي كه زمينه تعصبات را در آدمي فراهم مي آورد و او را به رفتارهاي زشت و ناپسند و بي عدالتي سوق مي دهد، تفكر انحصارطلبي است. افرادي بر اين باورند كه آنان تنها مي توانند به درجاتي از علم و دانش و يا مقاماتي انساني دست يابند. و اين توان و ظرفيت از عهده ديگران خارج است.هركسي كه گمان مي كند حق را يافته و تنها اوست كه از اين ظرفيت و توان برخوردار است و يا اين حقيقت تنها در انديشه و روش و منش اوست، گرفتار تعصب مي شود و ديگر بر حقايق گوش نمي سپارد و حاضر به تغيير بينش و منش و كنش خويش نمي شود.
این انحصار طلبی،زمانی که از  قالب فردی فراترمی رود  ویک گروه،طایفه،قومیت و ملیت وحتی یک دین خاص را بی عیب ونقص می پندارد و باور میکند که گروه برتر گروهی است که خود به آن تعلق دارد،وقتی این ناهنجاری به باور عمیق تک تک افراد جامعه  تبدیل شود،هر کسی خود وگروه و ایل وتبار وقوم خویش را برتر وشایسته،قدرت برتر می پندارد .

*پیامدهای تعصبات قومی *
۱-نخبه کشی:

نخبه یا الیت به معنای بخش برگزیده ای از یک جامعه است که از نظر قابلیت ها یا توانایی ها  برتر از بقیه جامعه دانسته می شود.
نخبه قشری است که در جوامعی با رویکرد مبتنی بر نگرش آزاد اندیشی،رشد می یابد در جوامعی که خون نژاد و وابستگی های ایلی و قومی فضیلت محسوب می شود منحر به هدررفتن سرمایه های اجتماعی میشود،سرمایه های فکری به مراتب ارزشی فراتر از معادن طلا وفیروزه و نفت و گاز دارند،کما اینکه،آفریقا و آمریکای لاتین بزرگترین معادن طلا و الماس را  دارند  و خاورمیانه بیشترین  ذخایر نفت و گازرا، اما ژاپن و اروپای غربی، بیشترین رشد اقتصادی را داشتند،ابن بدان معناست که گنج در سلول های خاکستری الیت ها و نخبگان جامعه نهفته است . معلوم است که جامعه مبتنی بر قوم گرایی،نخبکان مجال  رشد نخواهند یافت و چه بسا گاهی به آبشخور جانواران درنده پرت شوند تا سنتهای غلط معارضی نداشته باشند و سفلگانی که قدرت شان فقط وفقط به یمن وابستگی نژادی و قومی هست بدون دغدغه به اعمال قدرت بپردازند .
۲-لمپن پروری :
لمپن قشری از جامعه هست که پایبند هیچ باور وارزشی نیستند،لمپن شخصی است که تمام خصایل انسانی دراو مسخ شده و آنقدر منحط کردیده که جان و مال و آبرو وحیثیتش را به لقمه ای نان می فروشد،در جوامعی مبتنی بر تعصبات کور قومی و عشیره ای  این افراد مسخ شده از لحاظ هویتی و اخلاقی ابزار مناسبی برای استحکام قدرت مندان می شوند،افراد چماق به دستی که از شعور وشرف بهره ای ندارند و خود را به بهایی اندک می فروشند.
هرچه جامعه ای  بنیانش بر اساس مولفه های بربریت مبتنی باشد،رویکرد   لمپن پروری و نوچه پروری را اتخاذ خواهد کرد   .
لمپن مزد بی شرفی خود را از کسانی میگیرد که برای بقای قدرتش نیازمند چماقداران مسخ شده می باشد .

محمدکرمی
مرداد ۹۵