رسانه؛ آینه‌ حقیقت یا ابزار کینه !؟

مطلبی که می خوانید از سری یادداشت های ارسالی مخاطبان صبح خرد میباشد و تمام یا بخشی از آن مورد تایید ما نیس، می توانید با ارسال مطلب آندرا نقد یا پاسخ دهید. 

ارسالی مخاطبان صبح خرد؛ «قلم، امانت است»؛ جمله‌ای کوتاه اما سنگین از شهید آوینی. جمله‌ای که اگر بسیاری از مدعیان خبر و خبرنگاری وزنش را می‌سنجیدند، شاید هیچ‌گاه قلم را به نیزه‌ی تسویه‌حساب شخصی تبدیل نمی‌کردند.

در روزگاری که هر گوشی هوشمند، یک رسانه است و هر کانال و سایت محلی، تریبونی برای اظهار فضل و «افشاگری»، مرز میان خبرنگاری و کینه‌توزی به باریکی تار مو رسیده است.
گویی برخی پایگاه‌های خبری محلی به‌جای آن‌که دیده‌بان حقیقت باشند، تبدیل شده‌اند به «دیدبان چی شد؟ کی گفت؟ کِی جواب داد؟»!

 بازی با آبرو؛ تیترسازی یا تیرباران؟

خبر یعنی آگاهی، اما در برخی رسانه‌ها خبر یعنی «هیجان»!
گزارشی که با صحنه‌سازی و ادبیات آتش‌افروز نوشته می‌شود، دیگر اطلاع‌رسانی نیست؛ آتش‌افروزی است با کبریت واژه‌ها.
کافی است مدیری یا کارمندی در اداره‌ای اشتباهی کند، تا تیتر فردای یکی از همین سایت‌ها شود:

 «افشاگری عجیب درباره مدیرِ فلان اداره!»

در حالی‌که آن «افشاگری عجیب» در واقع اشتباه تایپی در یک نامه‌ی اداری بوده!
این است انصاف رسانه‌ای؟ یا انتقام‌گیری دیجیتال؟

سخن بزرگان؛

چراغ راهی که خاموشش کرده‌ایم پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

 «کفی بالمرء کذباً أن یحدث بکل ما سمع.» یعنی برای دروغگو بودن انسان همین بس که هرچه شنید، نقل کند.

امام علی (ع) نیز فرمودند: «آن‌که به دروغ سخن گوید، با خدا دشمنی می‌کند.»

اما افسوس که برخی خبرگزاری‌ها، انگار حدیث را اشتباه خوانده‌اند: «هر چه شنیدی، فوراً منتشر کن تا بازدید بالا برود!»
در حالی که وظیفه‌ی خبرنگار، پالایش حقیقت است نه پخش شایعه.

 رسانه باید ناظر باشد، نه ناصرِ نفسانیات

رسانه‌های محلی می‌توانند سرمایه‌ی توسعه‌ی فرهنگی باشند؛ اگر نگاه‌شان اصلاح‌گرانه باشد، نه انتقام‌جویانه.
نقش خبرنگار، روشنگری است، نه روشن‌سوزی.
همان‌طور که رهبر معظم انقلاب فرموده‌اند:

«رسانه باید مدرسه‌ی صداقت و امانت باشد.»

اما گاهی برخی سایت‌ها با چاشنی شیطنت در بحران‌ها، بحران می‌سازند. به‌جای آرام کردن جامعه، با تیترهای آتشین و جملات تحریک‌آمیز، فضای عمومی را آلوده می‌کنند.
از انصاف و وجدان خبری، تنها لوگوی سایت مانده است!

 طنز تلخ ماجرا

در یکی از سایت‌های محلی، خبری با تیتر «فساد در اداره فلان» منتشر شد. بعد از بررسی معلوم شد منظور خبرنگار از «فساد» این بوده که کولر اداره خراب بوده و هوا فاسد!
اما تا خبر اصلاح شد، آبروی چند نفر رفته بود و ده‌ها نفر درگیر توضیح دادن به نهادهای نظارتی شده بودند.
شاید اگر به جای دکمه‌ی «انتشار»، دکمه‌ی «تأمل» وجود داشت، ماجرا این‌طور تمام نمی‌شد!

 بازگشت به شرافت قلم

رسانه اگر از حقیقت جدا شود، از انسانیت جدا شده است.
قلم، اگر از انصاف تهی شود، از اعتبار تهی می‌شود.
بیایید پیش از آن‌که بنویسیم، بیندیشیم؛ و پیش از آن‌که منتشر کنیم، بپرسیم:
«آیا این خبر روشنی می‌آورد یا سایه؟»

در نهایت، یادمان نرود سخن استاد مطهری را که فرمود:  «آزادی قلم، مقدس است، اما قداست آن در گروِ صداقت نویسنده است.»