شاید ما هم باید شهروندان بهتری باشیم!

دهدشت-صبح خرد؛ تصویری که می‌بینید، مربوط به یکی از آلاچیق‌های پارک جانبازان دهدشت است؛ جایی که رفتارهای پرخطر برخی کودکان، هم سلامت خودشان را تهدید می‌کند و هم به نیمکت و سایبان این فضای عمومی آسیب می‌زند.

حتما ماجرا فقط به این تصویر محدود نمی‌شود؛ نشستن روی چمن‌، شکستن چراغ‌های پارک، تخریب نیمکت‌ها و بی‌توجهی به قوانین رانندگی، نمونه‌هایی از رفتارهایی هستند که نشان می‌دهند فرهنگ استفاده از امکانات عمومی و احترام به حقوق دیگران، همچنان نیازمند توجه و آموزش جدی است.

به یقین، مطالبه‌گری از مسئولان برای توسعه شهری، نگهداری مناسب پارک‌ها، افزایش امکانات و نظارت بر فضاهای عمومی، حق شهروندان است. اما در کنار این مطالبه‌گری، نباید از مسئولیت خودمان غافل شویم.

آیا همان‌قدر که از مسئولان انتظار داریم، خودمان هم در حفظ امکانات شهر و رعایت حقوق دیگران مسئولانه رفتار می‌کنیم!؟

پارک، خیابان، نیمکت و چراغ‌های روشنایی، اموال شخصی کسی نیستند؛ سرمایه‌های مشترک همه شهروندان‌اند. تخریب آن‌ها در نهایت هزینه‌ای است که از جیب همین مردم پرداخت می‌شود؛ هزینه‌ای که می‌تواند صرف توسعه امکانات و بهبود کیفیت زندگی شهری شود.

فرهنگ شهرنشینی فقط به تمیز نگه‌داشتن خیابان‌ها یا رعایت قوانین محدود نمی‌شود. آموزش کودکان، مراقبت از امکانات عمومی، رعایت مقررات و تذکر مسئولانه به رفتارهای نادرست نیز بخشی از مسئولیت اجتماعی ماست.

البته مسئولیت خانواده‌ها در آموزش و مراقبت از کودکان، به معنای نادیده گرفتن وظیفه شهرداری و دیگر دستگاه‌های مسئول در نگهداری، ایمن‌سازی و نظارت بر فضاهای عمومی نیست. شهر خوب، هم به مدیریت کارآمد نیاز دارد و هم به شهروندانی مسئولیت‌پذیر.

همچنین نشستن بزرگسالان و برگزاری دورهمی‌های خانوادگی روی بستر چمن، در کنار رها کردن زباله و پسماند در فضای سبز، به تخریب تدریجی چمن‌ها و نازیبایی محیط پارک منجر می‌شود. حفظ وایجاد فضای سبز، تنها وظیفه شهرداری نیست؛ شهروندان نیز باید با رعایت ضوابط استفاده از پارک و جمع‌آوری زباله‌های خود، در نگهداری این سرمایه عمومی سهیم باشند. لذت بردن از طبیعت زمانی ارزشمند است که به بهای تخریب آن تمام نشود.

شاید وقت آن رسیده است که در کنار پرسیدن از عملکرد مسئولان، از خودمان هم بپرسیم: برای بهتر شدن شهرمان، خودمان چه کرده‌ایم؟

چون شهر خوب را نمی‌توان تنها با مطالبه از دیگران ساخت؛ توسعه شهری زمانی محقق می‌شود که مسئولیت‌پذیری مدیران و مشارکت آگاهانه شهروندان، در کنار یکدیگر قرار بگیرند.